Auteur: Henk Creemers

Het nieuwe project van de Heemkundevereniging over het wel en wee rondom de Brouwerij Maes krijgt een eerste start. Tijdens Open Monumentendag 2025 zal er in het oude pand van de Maes Bierbrouwerij, aan de Wilhelminastraat 22 een mini-expositie te zien zijn.

Het gebouw zelf kan men komen bekijken en in een van de grote vertrekken op de begane grond heeft de Tentoonstellingsgroep ‘Maes spant de Kroon’ een kleine expositie ingericht. U kunt daar kijken naar reclamematerialen, Maes-glazen, posters etc. Tevens zal er verteld worden over de brouwerij en de architect van het gebouw, Mathijs Stals. Vanaf begin 2026 komt er een veel grotere expositie, ook weer in het Maes-pand, nu weer Geulenhof genaamd. Dan wordt er een keur van materialen, vergunningen, foto’s, films, bierglazen en etiketten en andere reclame-uitingen tentoongesteld. Maar nu eerst een klein voorproefje op 13 en 14 september van 10.00 tot 15.00 uur.

De Heemkunde heeft een groot project gewijd aan deze belangrijke speler in de Roojer geschiedenis. Dat wordt een project met vier verschillende activiteiten, die het komende jaar zullen gaan plaatsvinden. Daarbij hoort een tentoonstelling van bierattributen. Een aantal inwoners van Stramproy heeft veel verzameld van Brouwerij Maes, die tot 1974 in Stramproy Maes-pils heeft gebrouwen. Van al die attributen willen we een tentoonstelling gaan organiseren, medio februari 2026.

Met de verkoop van Geulenhof van de familie Maes aan de Wilhelminastraat in Stramproy is er een heleboel in gang gezet. Er zijn o.a. veel foto’s gevonden, die voor de Heemkunde heel interessant zijn en daarom gescand worden voor het archief. Er is ook een boek in de maak over het wel en wee in de brouwerij, maar ook over de familie. Met veel foto’s uit de oude doos en hulp van de nazaten van de familie Maes. Op 13 en 14 september kunt u al aangeven of er interesse is voor zo’n boek, middels een belangstellingsregistratie. Belangstellenden kunnen we gericht op de hoogte houden van de voortgang van het boek, de uitgiftedatum en de prijs. Het boek zal naar verwachting eind 2026 verschijnen.

Over het wel en wee van de brouwerij, de familie, de unieke reclamematerialen en het proces van bierbrouwen worden ook enkele lezingen georganiseerd. Iets voor in de donkere dagen die ons nog te wachten staan. Meer info volgt, blijf de mededelingen volgen …

Werkgroep ‘Maes spant de Kroon’

Op dinsdag 6 mei a.s. verzorgt Heemkunde Stramproy een interessante avond in De Zaal rond ‘80 Jaar BEVRIJDING’. De nadruk ligt op verhalen uit Stramproy en de regio. Bekende Stramproyenaren getuigen op beeld van hun herinneringen aan de periode 1940 – 1945. Duitse padvinders kampeerden voor de oorlog op de Horst, maar namen de term verkennen wel zeer serieus. We horen over het bommentapijt op zondag 7 november 1943 waarbij wel 300 bommen vielen in het gebied Tungelroy – Stramproy.

Frans Verhaag verzorgt een inleiding over de Kammhuberlinie, het ‘Pruûshuuske’ en soldaat Pierre Benoy. Een groot aantal Engelse soldaten was in het najaar van 1944 in het dorp ingekwartierd met zeer veel militair materieel. Maar ze gaven bij de geboorte van een kind bij ‘Veûskes’ ook een kraampakket met daarin een doopkleedje. Stramproyenaar Jozef Vranken werd gedwongen mee te werken aan de Friesenwall. Hij zou de zware werkomstandigheden helaas niet overleven.

De avond in De Zaal, Mariastraat 1 is voor iedereen gratis toegankelijk en de aanvang is 19.30 uur.

Heemkunde Stramproy

Op zondag 4 mei kunt u vanaf het Meulehuuske starten voor een mooie fietstocht langs een zevental herdenkingspunten in Stramproy, Tungelroy, Swartbroek, Moesel en Altweerterheide. Op zes plaatsen hoort u van een verteller een interessant verhaal over lokale gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog. Deze fietstocht onder de noemer ‘Wieërter oorlogslaeve belaeve’ wordt georganiseerd door: het Weerter Mannenkoor, Harmonie van het Heilig Hart Altweerterheide, Mannenkoor Eendracht Swartbroek en de Aldenborgh Weert. Gratis deelname en starten tussen 10.00 en 14.00 uur.

Op 10 en 11 mei is er onder dezelfde noemer een divers programma mee te maken in het Franciscushuis aan de Biest in Weert. Muziek, zang, re-enactment en nog nooit vertoonde verhalen in beeld van oorlogsgetuigen (door Peter Crins). Kaartverkoop via kassa Munttheater: www.munttheater.nl.

In de periode april – mei is er in het Meulehuuske bij de St. Jansmolen een tentoonstelling te bezoeken rond ’80 Jaar BEVRIJDING Stramproy’ .

Op 22 september 1944 werd Stramproy bevrijd en op 5 mei a.s. vieren we de bevrijding van Nederland, 80 jaar geleden. In de tentoonstelling is er speciaal aandacht voor de bevrijding van Stramproy. Er is informatie over de Brigade Piron die in september 1944 vanuit België Stramproy benaderde. Het verhaal van Pierre Benoy is er te lezen, een Belgische militair die in 1944 op de motor terugkwam in Stramproy. Hij had als kind vanaf de Eerste Wereldoorlog twaalf jaar lang in Stramproy in een gastgezin gewoond.

Er zijn indrukwekkende opnames te zien en te horen van Stramproyer inwoners die de oorlog als kind hebben meegemaakt. Wie kent het verhaal over de Brigade Piron, de Kammhuberlinie, de zoeklichten bij het ‘Pruûshuuske’ op de Horst en het provisorisch vliegveldje nabij de Oude Trambaan?

De tentoonstelling is aangekleed met voorwerpen en documenten uit die tijd. Deze tentoonstelling van Heemkunde Stramproy is gratis te bezoeken op Molenweg 16 van 13.00 – 15.00 uur op de volgende zaterdagen: 5, 12, 19, 26 april, 3 en 10 mei. En tevens van 10.00 – 12.30 uur op de zondagen 13, 27 april en 4 mei. U bent van harte welkom. Heemkunde Stramproy

Lezing / presentatie; dinsdag 25 maart 2025 – 19.30 u.  Zaal van Loon, Fr. Strouxstraat 1, entree gratis

Een half jaar geleden vierde schutterij St. Catharina in Stramproy haar 525-jarig bestaansfeest. Vanaf 30 mei a.s. viert schutterij St. Antonius feest vanwege haar 550-jarig jubileum. In verband daarmee organiseert Heemkunde Stramproy in samenwerking met de beide schutterijen de volgende lezing / presentatie op dinsdag 25 maart in Stramproy.

‘Oorlog in het 15^e-eeuwse Land van Thorn. Wat kan de geschiedenis ons leren?’  door Frans Tonnaer

In zijn presentatie vraagt Frans Tonnaer aandacht voor een lokale oorlog die zich in de eerste helft van de 15e eeuw heeft afgespeeld. Inzet was de aanspraak op rechten op een gebied en het gebruik van gemene (gemeenschappelijke) gronden. Het verhaal wordt gehouden vanuit Thorns perspectief hoewel de strijd in eerste instantie plaats-vond in het Stramproyerbroek. Dat was aan de rand van het Land van Thorn maar later waren er ook schermutselingen in het gebied van het Stift Thorn zelf.

Aan de ene kant was er het gebied dat destijds ‘Overheide’ heette rond Bree en Bocholt en aan de andere kant de ‘Drie Eijghen’: Thorn, Neeritter en Kessenich en hun ommelanden, met als ‘buitenpost’ (het Land van) Stramproy. Het woord ‘oorlog’ is misschien wat zwaar in dit verband. Toch waren er na een dodelijk grensincident ernstige schermutselingen en zou volgens kroniek-schrijver Jean de Stavelot een legertje van zo’n zestienduizend (!) man in de Thornse contreien flink hebben huisgehouden. Herhaald ingrijpen door de Prinsbisschop van Luik als gebiedsheer leidde uiteindelijk tot een oplossing, al bleef het moerasvuurtje nog lang ondergronds broeien. Kunnen we hier wat van leren in de huidige tijd?

‘Oprichting Stramproyer schutterijen in de 15^e eeuw‘  door Luc Wolters

De beide Stramproyer schutterijen behoren tot de oudste schutterijen van Limburg. Het ontstaan van deze broederschappen destijds lijkt een duidelijk verband te hebben met de zogenaamde Thorner oorlogen in de 15^e eeuw. Deze oorlogen en de oprichting van de schutterijen had onder andere te maken met de onduidelijke grenzen tussen de destijds bestaande staatjes en vorstendommen en de beperkte mogelijkheden tot verdediging. Het bestaansrecht van St. Antonius in het Heierroth zou bijvoorbeeld verband houden met de heide, het broekland en de onduidelijke grens. De Thornse abdis-vorstinnen hebben zich nadrukkelijk met het schutterswezen bemoeid, bijvoorbeeld door het goedkeuren van de reglementen. Luc Wolters geeft aan nog iets interessants te melden te hebben over het koningszilver van St. Catharina.

Frans Tonnaer

Frans Tonnaer (Thorn, 1950) is wetenschapper en juridisch adviseur. Hij was tot zijn pensionering in 2016 directeur-eigenaar van een adviesbureau en deeltijdhoogleraar Omgevingsrecht bij de Open Universiteit. Naast tal van vakpublicaties schreef hij in de hobbymatige sfeer een tweetal boekjes over de historie van zijn geliefde Witte Stadje Thorn: ‘Ansfried, van zwaard tot Kromstaf’ (1997) over het ontstaan van het Thorner Stift en ‘De Moord op notaris Dodé’ (1999) over de komst van de Fransen die het einde van het Stift betekenden.

Luc Wolters

Luc Wolters uit Simpelveld studeerde geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Leiden. Hij verzorgt onder meer (boek)publicaties, doet (archief)onderzoek en geeft historische adviezen via Historie Present (www.historiepresent.nl). Hij heeft speciaal belangstelling voor de regionale geschiedenis in Limburg en het schutterswezen en is conservator van het Limburgs Schutterij Museum in Steyl.

In 2019 verscheen het boek ‘Vertrokken onder de klokslag van Willibrordus’. Het handelt vooral over de Stramproyer jongens in de Oost, tientallen militairen uit ons dorp die in Nederlands-Indië hebben gediend. In het boek is tevens aandacht besteed aan de veranderingen in Stramproy in die tijd, de jaren 1945 – 1950. Heemkunde Stramproy wil een Errata bij het boek uitgeven. Onderstaand vindt u de huidige versie daarvan. Staan er volgens u nog andere foutieve gegevens in het boek? Dan horen wij dat graag vóór 15 december, zodat ze nog kunnen worden verwerkt. U kunt reageren op deze oproep via: heemkunde.stramproy@gmail.com of telefoonnr. 0495-563083.