Klik voor meer info
Ode aan alle vrouwen van Rooj
Een eerbetoon aan kracht, verbondenheid en betekenis
In Stramproy leeft een geschiedenis van vrouwen die het verschil maakten. Ze deden dat op hun eigen manier, in hun eigen gezin of familie.
Maar ook in de Roojer samenleving. Vaak zonder grootse woorden, maar met daden die blijvende sporen trokken. Zij stonden op voor wat ze belangrijk vonden: gelijke kansen, goed onderwijs, ruimte om te werken, te groeien en hun stem te laten horen.
Deze canon eert al die vrouwen: de abdissen van Thorn, de vrouwen in het verzet in WOII, de pioniers die kinderopvang en vrije schoolkeuze mogelijk maakten, de vrijwilligers in al die verenigingen en besturen. De canon eert vooral ook de moeders, dochters, zusters en grootmoeders die met toewijding en een goed hart bijdragen aan het leven van anderen.
Al die vrouwen vormen de stille motor van verandering in gezinnen, verenigingen, scholen, op het werk en in de gemeenschap als geheel en elke vrouw doet ertoe.
Haar talenten zijn waardevol voor zichzelf, voor de mensen van wie ze houdt en voor de samenleving waarin ze leeft.
Wees wie je bent. Laat je stem horen, je handen spreken, je hart leiden. De kracht van Rooj ligt in haar mensen en in het bijzonder in haar vrouwen: ‘Vroulje mèt kaêr’, vrouwen met pit, met moed, met warmte.
Hun verhalen herinneren ons eraan dat emancipatie geen moment is, maar een beweging. Dat gelijkwaardigheid groeit in kleine stappen, in keuzes die we elke dag maken. En dat werk, liefde, creativiteit en gemeenschap elkaar versterken wanneer ieder mens mag zijn wie hij of zij is.
Deze ode is voor alle vrouwen van Rooj. Van toen, van nu en van de toekomst. Voor wie durft te dromen, te doen en te delen. Voor wie met hart en handen bouwt aan een dorp dat leeft van verbondenheid. Als je na vandaag door het dorp loopt, besef je: hier gebeurde het.
Hier maakten vrouwen het verschil.
Balans in lintjesregen
Inzicht in aantal vrouwelijk gedecoreerden in Stramproy
Decennialang kregen vrouwen in Stramproy veel minder vaak een koninklijke onderscheiding dan mannen. Dat blijkt duidelijk uit de archieven: tussen 1928 en 1997 ontvingen 44 mannen een onderscheiding, tegenover acht vrouwen. Van die acht waren er bovendien vijf zusters, die hun lintje ontvingen bij jubilea van de Congregatie.
Het document noemt dit treffend: “Nu je achteraf de cijfers op een rij zet is het wel heel opvallend.”
Die scheve verhouding had niets te maken met gebrek aan inzet van vrouwen. Het was een gevolg van de tijdgeest. Tot ver in de twintigste eeuw waren maatschappelijke rollen sterk traditioneel verdeeld. Mannen waren zichtbaar in besturen, verenigingen en openbare functies; vrouwen droegen het dorp vaak op de achtergrond, in zorg, gemeenschap en vrijwilligerswerk dat minder snel werd opgemerkt of formeel gewaardeerd. Het was niet bewust onrechtvaardig. Het was hoe het systeem werkte.
Een voorbeeld dat veel zegt
Het verhaal van mevrouw Wuisman-Wilders laat zien hoe die tijdgeest uitpakte. Zij werkte 37 jaar als huisarts, deed consultatiebureauwerk, apotheek, boekhouding, EHBO-opleidingen, lezingen voor plattelandsvrouwen en hielp bij bevallingen. Toch werd alleen haar echtgenoot voorgedragen voor een koninklijke onderscheiding. In 2026 lezen we:
“Uit het dossier blijkt dat er voor mevrouw Wuisman helemaal geen koninklijke onder-scheiding aangevraagd is.” Het was niet kwaadwillig. Het was het gevolg van een systeem dat vooral keek naar de posities en bijdragen van mannen.
De omslag: vrouwen die het verschil maakten
Vanaf de jaren tachtig begon dat te kantelen. Vrouwen kwamen meer in zichtbare functies, verenigingen werden actiever in het voordragen van vrouwelijke vrijwilligers, en er ontstond bewustzijn dat waardering eerlijker verdeeld moest worden.
In Stramproy speelde een klein comité daarin een grote rol: Lies Koolen, Nannie van Akkeren en Mia Höppener Zij hielpen verenigingen om aanvragen voor vrouwen goed onderbouwd in te dienen. Deze dames deden dit tot 2010; vele jaren werk in stilte, maar met groot effect, waarna de verenigingen het zelfstandig overnamen. Vanaf 2000 tot 2025 kregen 39 vrouwen een koninklijke onderscheiding. Een ongekende verandering, gedragen door drie vrouwen die belangrijk vonden dat vrouwen dezelfde waardering kregen als mannen.
Waarom deze verandering belangrijk is
De toename van vrouwelijke gedecoreerden is geen ‘cadeautje’, maar een correctie van een oude scheefgroei. Het document sluit af met een zin die de kern raakt: “Gelijkheid is geen cadeautje dat vrouwen is gegeven… Het is een basisrecht.”
Het erkennen van de bijdrage van vrouwen betekent:
- dat zorg, gemeenschapswerk en vrijwilligersinzet evenveel waard zijn als bestuurlijke functies
- dat de bijdrage van vrouwen zichtbaar wordt in de geschiedenis van het dorp
- dat nieuwe generaties zien dat inzet, verantwoordelijkheid en betrokkenheid voor iedereen zijn.
Een inzicht
De geschiedenis van de koninklijke onderscheidingen in Stramproy laat zien hoe maatschappelijke waardering verandert wanneer mensen zich uitspreken. Hoe systemen worden aangepast en vrouwen zelf ruimte krijgen om zichtbaar te zijn én vooral voor zichzelf en elkaar opkomen. Het is een verhaal van achterstand, van bewustwording en van herstel, gedragen door Roojer vrouwen die ook anderen hielpen om gezien te worden.
Lintjes voor Roojer vrouwen 1965 – 2026
1965 Hendrike Bormans (Zr. Cunibertha) 1
1978 Jeanne Davenel (Zr. Thérese) 1
1980 Mary Servaes-Beij
1982 Maria Höppener-Rikken (ereburger van Stramproy) *
1982 Aleida Wuisman-Wilders (ereburger van Stramproy) *
1984 Gertrudis Thijssen (Zr. Leonie)
1987 Mary Servaes-Beij (ereburger van Stramproy) *
1987 Maria Höppener-Rikken 4
1992 Antonia Mertens (Zr. Elisa)
1994 Elly van Kleef-Mastenbroek
1996 Lies Koolen-Peeters
1999 Jet Creemers-Teuwen (geboren in Stramproy, woont in Den Haag) 5
2001 Rien Schreurs-Kunnen
2002 Ria van Aggel-Zuidgeest
2002 Lies Schreurs (geboren in Stramproy, woont in Weert; Moeder-Abdis, Maria Theresia, Orde Birgittinessen)
2002 Mia Henkens-Broens
2002 Truus Aendekerk-Kunnen
2003 Elly van Herpen-Siebert
2004 Mia Vanderfeesten-Kunnen (geb. in Stramproy, woont in Weert)
2004 Gerda Muysers-Peeters
2005 geen lintjes
2006 Lies van Lier-Ramaekers
2007 Mia Versteegen-Aendekerk
2007 Jeanne Kunnen-Strous
2007 Ria Aertssen-Klaassen
2007 Truus Huijerjans-Kunnen
2008 Mien Boonen-Ament
2009 Truus Versteegen Coenen
2010 Mia Teuwen-Wetemans 16
2011 alleen mannen
2012 geen lintjes
2013 alleen mannen
2014 Gerda Broens-Steyvers
2014 Fien van de Winkel-Craemers
2015 Truus van de Winkel-Palmen
2016 Griet Heijkers-Donders
2016 Annie Hoekstra-Briels
2016 Mieke Peeters-Kuppens
2017 Els Maes-Verdonschot
2017 Hanneke Heijmans-Smolders
2017 Fien Hendriks-Snellen
2018 Maartje Dokter-Slingerland
2019 Annie Coenen-Niellissen
2019 Nelly Craemers-Weekers
2019 Annelies Indenkleef-Niellissen
2019 Gemma Pleunis-Strous
2020 Truus de Bruin-Ronkers
2020 Annie Steijvers-Jacobs
2020 José de Winter-Hendrikx 17
2021 Mariet Kessels-Moonen
2022 Toos Kunnen-Driessen
2023 Leen Rademaekers-Brunenberg
2024 Edith Rietjens-Pleunis
2025 Carine Bongers
2025 Iet Dumas-Henderson
2025 Marianne Vleeshouwers-Balogh (geboren in Stramproy, woont in Weert)
2026 Truus Bokken-Lenders
2026 Ria Creemers
2026 Tilly Geraedts-Stroeks 10
Totaal 54
In het kader van ‘Vroulje mèt kaêr’ hebben we ons gericht op de vrouwen die een lintje kregen. Waar het hier om gaat, is zichtbaar maken dat er een kentering ontstond op het moment dat vrouwen zich realiseerden dat ‘vrouwen voor vrouwen’ daadwerkelijk verschil kan maken: dat onderlinge steun, organisatie en het doorbreken van oude tradities ongelijkheid kunnen verminderen.
Tabel: Koninklijke Onderscheidingen en Ereburgerschap Stramproy, periode 1928-1997
| Titel | man | vrouw |
| Officier van Oranje-Nassau | 3 | |
| Ridder van Oranje-Nassau | 9 | 4 |
| Eremedaile goud | 9 | 2 |
| Eremedaile zilver | 26 | 2 |
| Eremedaile brons | 4 | |
| Lid van Oranje-Nassau | 3 | |
| totaal koninklijke onderscheiding | 44 | 9 |
| Ereburger Stramproy | 4 | 3 |
Gedecoreerden Stramproy tot 1998 – Heemkunde Stramproy
Gesprek juni 2026 met Gerard Wuisman (1951), zoon van het echtpaar Wuisman
Gerard was in 1982, net als meerdere broers en zussen verbaasd dat zijn moeder geen koninklijke onderscheiding kreeg en zijn vader zelfs werd geridderd. Zijn moeder heeft een prestatie van formaat geleverd. Naast dat zij moeder was van 12 kinderen, heeft ze 37 jaar gewerkt als huisarts in Stramproy, Molenbeersel, Tungelroy en Ell en was ze arts bij het consultatiebureau in Stramproy en Nederweert. Ze was ook verbonden aan het Groene Kruis in Ell-Hunsel-Haler. Bovendien deed ze de apotheek en de boekhouding. Voor de plattelandsvrouwen hield ze lezingen in onder andere hygiëne. Samen met haar man deed ze ook de bevallingen; er was nog geen vroedvrouw in Stramproy. Dus ook in de nachten was ze nog vaak aan het werk.
Het standbeeld ter ere van het artsenechtpaar dat in 1982 werd onthuld zou in eerste instantie alleen de afbeelding van de heer Wuisman bevatten. Mevrouw Höppener heeft zich er toen volgens Gerard Wuisman sterk voor gemaakt dat ook mevrouw Wuisman op het kunstwerk werd afgebeeld.
Kernboodschap:
