Klik op de links voor meer info over:
- Vrouwenvereniging ZijActief Stramproy
- Vrouwenvereniging L.K.V. Stramproy
- Vrouweninitiatieven uit de emancipatiebeweging [1980 tot 1991]
Vrouwenvereniging ZijActief Stramproy
Ontmoeten, ontplooiing, ontspanning.
Waarom ZijActief een canonvenster verdient.
In de jaren dertig tot zestig van de vorige eeuw hadden de meeste vrouwen in Stramproy geen betaalde baan. Ze waren door de zorg voor kinderen, hun partner en het huishouden veel aan huis gebonden.
Door de Vrouwenverenigingen konden de Stramproyer vrouwen samenkomen om ervaringen, persoonlijke vragen en zorgen te delen met andere vrouwen, die in hetzelfde schuitje zaten. Ze konden even loskomen van de dagelijkse drukte van het gezin, de boerderij, werk en zorg. Via de vrouwenverenigingen kregen vrouwen de kans om andere vrouwen te ontmoeten en daardoor een sociaal netwerk op te bouwen. Daardoor voelden ze zich verbonden. Ook konden ze kennismaken met nieuwe, onbekende thema’s, cursussen volgen, gezellig samen er op uit gaan en samen plezier maken.
Zo konden vrouwen zich ontwikkelen en gesterkt voelen om in het dagelijkse leven dingen aan te pakken of anders te doen dan ze vroeger van huis uit gewend waren.
De vrouwenverenigingen maakten het verschil, omdat zij vrouwen een legitieme, veilige en gewaardeerde plek boden om samen te komen in een tijd, waarin dat niet vanzelfsprekend was.
Tijdlijn
1932 – 1965: Boerinnenbond Stramproy, ontstaan vanuit de L.L.T.B.,
Limburgse Land- en Tuinbouwbond
1965 – 2001: L.V.B., Limburgse Vrouwenbeweging
2002 – heden: ZijActief
Boerinnenbond Stramproy 1932 – 1965
Vanuit de belangenorganisatie voor boeren en tuinders, de L.L.T.B. (Limburgse Land- en TuinbouwBond) zijn in Limburg Boerinnenbonden ontstaan.
In het boekje ’25 jaar Boerinnenbond in Limburg’ is op bladzijde 37 te lezen:
“We schreven het jaar 1930. In het verslagboek van dat jaar van de Limburgse Land- en Tuinbouwbond (L.L.T.B.) staat op blz. 91 zeer sober en onopvallend: “Op het eind van het verslagjaar werd door de L.L.T.B. definitief besloten om meer zorg te besteden aan de boerinnen in dit gewest en in en door de Boerenbonden het oprichten van Boerinnenbonden te propageren.”
Ieder die de geschiedenis van de Boerenorganisaties in Limburg kent en dus ook van de Boerinnenbond, weet, hoe deze in de heer H.E. Bemelmans een pionier en promotor van deze door velen nog bestreden organisatie van en voor de boerinnen en tuindersvrouwen vond, menige vergadering van de Boerenbond heeft bijgewoond om de mannen vooral te overtuigen van de noodzakelijkheid van een eigen vrouwenorganisatie.”
Op bladzijde 38 staat het volgende:
“We zullen ons in dit jubileumboek niet verdiepen in de onderdelen van die Statuten. Het jaarverslag 1931 merkt op, dat de Boerinnenbonden bedoeld zijn als afdelingen der plaatselijke Boerenbonden. Het doel werd kort en bondig uitgedrukt: “Bevordering van godsdienstige, maatschappelijke en vakkundige ontwikkeling der leden.”
Op bladzijde 74 zijn de oprichtingsjaren te lezen van de plaatselijke afdelingen.
Zie afbeelding: Overzicht van de Afdelingen van de Boerinnenorganisatie in volgorde naar de eerste oprichting vanaf het jaar 1930.
Volgorde van oprichting
De eerste Boerinnenbond in 1930 was Heythuysen. In 1932 is in Stramproy de Boerinnenbond opgericht. Op bladzijde 75 staat vermeld: Stramproy met 101 leden in 1932, het jaar van oprichting. Per 31 december 1934 waren er 184 leden.
Cover van het boekje: ‘50 JAAR LVB’
Beginjaren van de Boerinnenbond
Politieke informatieavond in 1990
In 1988 heeft de “werkgroep Emancipatienota” de Emancipatienota aangeboden aan de Gemeenteraad in Stramproy.
Bij de eerstvolgende verkiezingen in 1990 is er een informatieavond gehouden met de vier deelnemende politieke partijen, waarin deze hun programma toegelicht hebben en hun vrouwelijke kandidaten voorgesteld. Daaraan voorafgaand was de videofilm ‘Emancipatie in Limburg’ te zien.
Terugblik 70 jaar Boerinnenbondmevr. Toos van den Berk-Heijmans
Herinneringsboekjes ZijActief (voorheen Boerinnenbond, LVB)
Leden van ZijActief bij het 75 jarig jubileum in 2007
ZijActief in 2026
In de beginjaren waren het vaak lezingen en cursussen die betrekking hadden op gezin, godsdienst en bedrijf. Momenteel bij ZijActief zijn het, naast de nog steeds informatieve avonden ook vaak ontspannende en interactieve avonden, zoals een quiz, toneel, culinaire thema’s en optreden van artiesten.
Rode draad vroeger en nu: ‘de drie O’s: Ontmoeten, Ontplooien, Ontspannen.’
Zij-Actief Stramproy heeft twee volksdansgroepen, een eigen toneelgroep, een handwerkgroep en twee groepen die Caesargym beoefenen.
De afdeling Stramproy van ZijActief is een dynamische vereniging en is de grootste afdeling van Limburg.
ZijActief Limburg is een maatschappelijk erkende organisatie met meer dan 4.000 leden (in vroeger tijden waren dat 15.000 leden) met een Servicebureau in het Landbouwhuis in Roermond. Van daaruit worden alle provinciale activiteiten georganiseerd door het provinciaal bestuur, ondersteund door enkele betaalde krachten. Zo’n koepel-organisatie is van groot belang voor de overlevingskracht van de vrouwenverenigingen in heel Limburg.
https://www.zijactieflimburg.nl/afdeling/stramproy
Vrouwenvereniging L.K.V. Stramproy
Ontmoeten, ontplooiing, ontspanning.
Waarom L.K.V. een canonvenster verdient.
Door de Vrouwenverenigingen konden de Stramproyer vrouwen samenkomen om ervaringen, persoonlijke vragen en zorgen te delen met andere vrouwen en even loskomen van de dagelijkse drukte van het gezin en zorg. Via de vrouwenverenigingen kregen vrouwen de kans om andere vrouwen te ontmoeten en daardoor een sociaal netwerk op te bouwen, waardoor ze zich verbonden voelden. Ook konden ze kennismaken met nieuwe, onbekende thema’s, cursussen volgen, er gezellig samen op uit gaan en samen plezier maken.
Tijdlijn L.K.V.
1957 K.A.V. (Katholieke Arbeiders Vrouwenbeweging)
1987 V.N.K.V (Vrouwenbeweging van het Nederlands Katholiek Vakverbond)
1991 L.K.V. (Limburgse Katholieke Vrouwenbeweging)
2026 L.K.V.
Industrialisatie in Limburg
Organisaties van arbeiders ontstonden al in de 19e eeuw in Maastricht, waar de industrialisatie van Nederland begon (cement, ENCI, porselein, Sfinx). Ook rond Heerlen werd vroeg geïndustrialiseerd, met de bekende wantoestanden: onderbetaling, gevaarlijke werkomstandigheden en drankmisbruik. Katholieke voormannen als Ariëns en Poels, beiden sociaal bewogen priesters, organiseerden de arbeiders, maar het was Henri Poels die hierin arbeidersvrouwen onmisbaar achtte.
Bron: Vrienden van de historie van de Vakbeweging
Achtergrond: https://vakbondshistorie.nl/dossiers/vrouwen-in-de-katholieke-vakbeweging/
Het standpunt over vrouwen in de katholieke vakbeweging was heel rigoureus.
Vrouwen hoorden thuis te zijn en zeker niet de baantjes van jonge huwbare mannen in te nemen. Die opvatting was zo rigoureus dat er geen vrouwen werkten op de kantoren van de RK-vakbeweging.
1957 K.A.V. Katholieke Arbeiders Vrouwenbeweging
De Katholieke Arbeiders Vrouwenbeweging (K.A.V.) is in 1957 in Stramproy opgericht. De K.A.V. was een dochterorganisatie van de K.A.B. (Katholieke Arbeidersbeweging).
Oorspronkelijk doel: “Het doel was om vrouwen van katholieke arbeiders bij te staan in de opvoeding van hun kinderen en de ondersteuning van hun echtgenoten.
Gaandeweg werd de beweging een plek waar vrouwen leerden zichzelf te ontwikkelen, ontspannen en elkaar te helpen.”
Wat heb ik nu aan de K.A.B.? De K.A.V. is ontstaan vanuit de K.A.B.
Via onderstaande link is op de bladzijdes 12 tot en met 15 te lezen hoe er rond 1956 gedacht werd.
Bron: “Wat heb ik nu aan de K.A.B.?”. KAB,[ca.1956]. Geraadpleegd op Delpher op 02-07-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB53:312817000:00001
Jaarvergadering K.A.V.
In onderstaand artikel uit 1958 is te lezen dat het ledental van de K.A.V. gestegen is van 35 naar 71. Ook is te lezen dat er steeds contact moet zijn tussen K.A.B. en K.A.V. en dat samenwerking met de Boerinnenbond in het belang is van beide organisaties.
De eerste voorzitter in Stramproy van de K.A.V. van 1957 tot 1971 was mevrouw Mia Höppener-Rikken. In de beginperiode ging het er spartaans aan toe vanwege de beperkte financiële middelen. De vereniging beschikte niet over kopjes en als je als lid zelf geen kopje meebracht, kon je die avond geen koffiedrinken.
Voor vrouwen was het in de jaren vijftig ongebruikelijk om voor iets gezelligs van huis te gaan. Voor arbeidersvrouwen was dat ‘s avonds onmogelijk, omdat veel arbeiders in ploegendienst werkten en een kinderoppas in die tijd nog niet bestond. Hoe vrouwen destijds geregeld hebben dat ze toch naar de K.A.V. konden gaan is onbekend.
1987 V.N.K.V. (Vrouwenbeweging van het Nederlands Katholiek Vakverbond)
De maatschappij was veranderd door meer scholing, vrouwenemancipatie en andere verhoudingen tussen ouders en kinderen. Daardoor veranderde de rol van vrouwen en dat had weer een wisselwerking op de vrouwenbeweging.
1991 L.K.V. (Limburgse Katholieke Vrouwenbeweging)
De Limburgse Katholieke Vrouwenbeweging is een katholieke vrouwenbeweging voor vrouwen van alle leeftijden. Zij wil door middel van vorming en voorlichting de blik van vrouwen verruimen over kerk en maatschappij en door scholing haar bewust maken van haar eigen mogelijkheden.
Verslag emancipatieactiviteiten VNKV 1989
Politieke Informatieavond 1990
In 1988 heeft de ‘Werkgroep Emancipatienota’ de Emancipatienota aangeboden aan de Gemeenteraad van Stramproy.
Bij de eerstvolgende verkiezingen in 1990 is er een informatieavond gehouden met de vier deelnemende politieke partijen, waarin deze hun programma toegelicht hebben en hun vrouwelijke kandidaten voorgesteld.
Daaraan voorafgaand was de videofilm ‘Emancipatie in Limburg’ te zien.
Jubilarissen 40-jarig jubileum
Impressies Feestavond K.A.V.
L.K.V. in 2026
De L.K.V. anno 2026 biedt activiteiten en ondersteuning aan voor vrouwen in de regio. De organisatie richt zich op persoonlijke ontplooiing, bewustwording en belangenbehartiging. Ze organiseert scholing en informatie over maatschappelijke en actuele thema’s die vrouwen aanspreken, zoals informatie over gezonde voeding. Verder zijn er excursies, fietstochten, thema-avonden en gezellige Kerst-, Sinterklaas- en Moederdagvieringen. De beweging is actief in verschillende plaatsen, waaronder Weert en Stramproy en biedt een ontmoetingsplaats voor vrouwen om samen te komen en hun belangen te behartigen.
1. VOS cursussen
2. Open School
3. S.O.V.A.S.
4. Stramien
Vrouweninitiatieven uit de emancipatiebeweging [1980 tot 1991]
Waarom deze vrouweninitiatieven een canonvenster verdienen.
De doelstellingen van vrouweninitiatieven uit de emancipatiebeweging waren in eerste instantie het vergroten van de basiskennis, vaardigheden, verdieping en persoonlijke ontplooiing. Door cursussen, scholing en ontmoeting leerden vrouwen woorden te geven aan hun ervaringen en kwam er bewustwording. Een getuigschrift van de Open School, of een cursus Vrouw en Gemeentepolitiek, een themabijeenkomst over recht gaf vrouwen het gevoel dat ze ertoe deden. Zo konden ze groeien, kregen ze meer zelfvertrouwen en kon er verandering komen.
Tijdlijn
1980 V.O.S.-cursussen (Vrouwen Oriënteren zich op de Samenleving).
Open School Werkgroep, 1982-1988.
Dit waren landelijke cursussen. Lies Koolen-Peeters zat in het regionaal bestuur Weert. De tijd van de VOS-cursussen hing samen met de tijd van de Peuterspeelzaal.
1982 – 1988 Open School
Open School (driejarig). De vakken voldeden aan de Mulo-eisen. De vrouwen kregen na drie jaar een getuigschrift. De doelstelling van de Open School was het vergroten van basiskennis en vaardigheden. Verdieping en ontplooiing kwamen ook aan bod.
1980 – 1988 S.O.V.A.S.
S.O.V.A.S. (Stichting Open Vrouwen Activiteiten Stramproy). Je hoefde geen lid te zijn;
iedereen was welkom. De allereerste activiteit was een composthoop leren maken en biologisch tuinieren.
1988 – 1991 Stramien
Uit S.O.V.A.S. is Stramien ontstaan.
Je kon lid zijn, maar ook niet-leden waren altijd welkom.
Doelstellingen: Het organiseren van vormings- en ontwikkelingsactiviteiten ter verrijking van individuele en maatschappelijke zelfstandigheid, emancipatie en een positief zelfbeeld.
V.O.S.-cursussen
De V.O.S.-cursussen waren gericht op bewustwording en maatschappelijke vorming. Vrouwen leerden kritisch kijken naar hun positie in gezin, werk, kerk en samenleving. Informatief filmpje:
https://schatkamer.beeldengeluid.nl/serie/2101608030021664731/kijk-haar/aflevering/2101608050038595731?stream=2101610210646365821
Open School
De Open School bood drie jaar onderwijs op MULO-niveau. Vrouwen volgden vakken als Nederlands, Engels, aardrijkskunde, geschiedenis, biologie en rekenen.
De doelstellingen van de Open School waren het vergroten van de basiskennis, vaardigheden, verdieping en persoonlijke ontplooiing. Veel vrouwen stroomden door naar de moedermavo of vervolgonderwijs.
Informatief filmpje:
Bron: www.schatkamer.nl
S.O.V.A.S. en Stramien
Vrouwen die hun eigen pad vormgeven.
S.O.V.A.S. organiseerde themabijeenkomsten over inkomen, gemeentepolitiek, gezondheid, recht, opvoeding en praktische vaardigheden. Het was een plek voor bewustwording en persoonlijke groei.
Stramien was bezig met bewustwording en verdieping door activiteiten die op emancipatie gericht waren. Er zijn diverse thema-avonden georganiseerd, zoals Feministische Theologie, Bijzondere Voeding, het werk van Amnesty International, Haptonomie, Vrouwen in de Derde wereld, Seksueel Geweld.
