Tentoonstelling ‘Maes spant De Kroon’

Op zaterdag 28 februari opent de grote tentoonstelling ‘Maes spant De Kroon’ in het voormalige brouwerspand ‘Geule’, Wilhelminastraat 20-22. Meerdere ruimtes in het monumentale pand zijn gevuld met tal van herinneringen aan Brouwerij Maes uit Stramproy. De opening is om 13.00 uur. De tentoonstelling van Heemkunde Stramproy is daarna op zaterdag van 10.00 u. tot 16.00 u. gratis te bezoeken tot en met 30 mei. Verder zijn de deuren geopend op de zondagen 1 maart en 8 maart, eveneens van 10.00 u. tot 16.00 u.

VOORMALIGE BROUWERIJ

Voordat het pand verbouwd wordt tot appartementen Geulenhof staan Brouwerij Maes en de familie Maes nog eenmaal centraal. Maar er is ook aandacht voor het bierbrouwen in Stramproy, het productieproces, het pand ‘Geule’, de Wilhelminastraat, de Kroonstraat en de voormalige tram Weert – Maaseik. Er zijn tal van oude foto’s en filmbeelden van de oude brouwerij en de familie. Bijzonder zijn de niet eerder vertoonde foto’s van glasnegatieven. Interessante documenten van Brouwerij Maes van meer dan 100 jaar oud zijn in te zien. Deze zijn deels verkregen van de familie en deels afkomstig uit het in Maastricht bewaarde bedrijfsarchief van Maes. De Tweede Wereldoorlog krijgt aandacht vanwege de functie destijds van het pand Geule en de rol van familieleden in het verzet. Ook zijn er foto’s en filmbeelden van de sloop van de brouwerij.

VERZAMELINGEN

Meerdere verzamelaars hebben hun door de jaren heen verzamelde attributen bijeengebracht voor deze speciale gelegenheid. U ziet er onder andere tal van (bijzondere) bierglazen, -flessen, etiketten, reclame-uitingen en tal van andere voorwerpen. Er is het voorbije jaar ook veel speurwerk gedaan naar de herkomst en datering van die objecten. Maar ook meterslange lichtbakken van Maes, ketels, materialen uit de oude brouwerij en gereedschappen om houten fusten te maken.

Op het einde van de rondgang door het pand is er gelegenheid om na te praten in een kleine barruimte, waar je zelfs aan een originele tap kunt zitten. Er is koffie en thee en jawel: een pakket nieuw gebrouwen Stramproyer Pils is te koop om mee te nemen. Heemkunde Stramproy heet u van harte welkom!

Project “Maes spant de Kroon” en Stramproyer Pils

Beeldmerk project. zwarte etiket

In 1974 stopte Brouwerij Maes met het brouwen van bier in Stramproy. Vrij geruisloos verdween de brouwerij uit het dorp, maar nog niet uit de gedachten van de mensen. Ruim 50 jaar na dato, willen we op diverse manieren de herinneringen ophalen en nieuwe ervaringen opdoen rondom Brouwerij Maes.

HET BIERRECEPT

Een van de onderdelen van het project ‘Maes spant de Kroon’ is om het originele pils zoveel mogelijk terug te brouwen. Daarvoor is een brouwgroepje ingericht, dat op zoek is gegaan naar het originele recept van Maes-pils. Twee bronnen waren daar erg belangrijk voor, namelijk een agenda uit de jaren ‘60, met voorraad en soorten mout en hop. En een reisje naar het archief Tracé in Maastricht. Daar lag een aanzienlijke hoeveelheid documenten van Maes Brouwerij. Daarin vonden we ook gegevens en rekeningen van de originele mout en hopsoorten. Naast water, heb je dan nog gist nodig om je eigen recept te kunnen brouwen. Gebleken is dat met name de gistsoort als bedrijfsgeheim werd gekoesterd. De exacte soort hebben we niet kunnen achterhalen, maar wel een interessante ontdekking waar Wim Maes deze gist ging halen !

PROEFBROUWSELS

Vervolgens ging de ervaren brouwer René Janssen aan de slag om te komen tot een recept en daarna een proefbrouwsel. Als snel ging de jonge brouwer Bart Rietjens met hem aan het brouwen, bijstellen en proeven. Er kwamen twee kleine proefbrouwsels, die in de zomer van 2025 door een groep van 25 mensen zijn gekeurd. Daar kwam naar voren dat deze beide al zeer smakelijk waren, maar wel geheel verschillend. Er was bovendien géén echte voorkeur voor de smaak van de twee proefbrouwsels. Binnen de Brouwgroep is vervolgens gekozen voor de meest toegankelijke pils, die wellicht het meest geleken heeft op Maes-pils. Na enkele technische bijstellingen, begon Bart Rietjens met het brouwen in de Maroy Bar onder de naam van ‘De Kastelein’. Stramproy kreeg dus ook nog een echte microbrouwerij terug, door dit project. En dan is het nog een hele klus om voldoende voorraad te brouwen, zodat er ook iets te genieten valt voor de Roojer bevolking. Daar is wekelijks aan gewerkt.

STRAMPROYER PILS

Op vrijdag 27 februari wordt dit nieuwe bier gepresenteerd. Om 18.30 uur een officieel deel, met ruime uitleg over het project en bierbrouwen in Stramproy. Vanaf 20.00 uur is het bier vanaf de tap te verkrijgen in de Maroy Bar, en zal de nadruk liggen op proeven van deze goddelijke drank. Omdat we vanuit een microbrouwerij werken, is de voorraad beperkt. We hopen iedereen die een glas wil proeven, ook te kunnen bedienen vanaf 20.00 uur in de Maroy Bar. Maar op = op …

Wil je het verhaal horen: kom dan om 18.30, wil je vooral het bier proeven, ben er dan om 20.00 uur. We denken dat je er géén spijt van zult krijgen ….

Over St. Antonius, het lengen der dagen en hanengekraai

“Driekeuninge eine hanesjrei, St. Teunis ein oor, Leechtemis twieë, en dan teltj men neet mieë” 

Een mooi oud Limburgs gezegde over het lengen van de dagen: 

  • Driekoningen 6 januari: een hanenkraai of hanenschrede? 
  • St Antonius 17 januari: 1 uur
  • Maria Lichtmis; 2 februari: 2 uur
  • En dan tellen we niet meer

Laten we dit gezegde eens aan een nader onderzoek onderwerpen:

Klopt het gezegde wel, wat heeft die haan ermee te maken en hoe goed was het gehoor van de bedenker?

Lees verder “Over St. Antonius, het lengen der dagen en hanengekraai”

1e prijs Roojer Dorpsfonds voor Maes project Heemkunde

Afgelopen nieuwjaarsdag mochten we als Heemkunde Stramproy de eerste prijs in ontvangst nemen van Roel van Dael en Paul Palmen van het Roojer Dorpsfonds.
Dit voor al onze plannen rondom het Maes project: Tentoonstelling, Stramproyer Pils, Boek, Lezingen, Herinnering.

We zijn zeer vereerd met deze waardering!

VERWÖRMING

De zomer is dudelik òm. Wae hebbe in huize kollumnist al weer ein paar waeke de verwörming aangezatte. Tis altiêd effe spannendj of tink nog waal wiltj bolle naodetter ein paar maondj oete running is gewaestj.

Ich dreidje de thermostaat tot tege de twintjig… ich huuërdje ein kort gekir en de vlam zater weer ònger. Ein herkinbaar en dankbaar moment.

De verwörming aan kostj nateurlik geldj. De huuërst de ketel oppe zolder zien werk doon en asse bie ein klaor locht boete kiekst wie haard de sjoorstein rouktj dan duit ’t bekans pien inne portemonnee. Dao steit tegeneuver det de verwörming ouch veur prettige geveules en veur gemaâk kan zörge.

Lees verder “”

Mini-expositie Maes-bier en pand Geule op 13 en 14 september

Het nieuwe project van de Heemkundevereniging over het wel en wee rondom de Brouwerij Maes krijgt een eerste start. Tijdens Open Monumentendag 2025 zal er in het oude pand van de Maes Bierbrouwerij, aan de Wilhelminastraat 22 een mini-expositie te zien zijn.

Het gebouw zelf kan men komen bekijken en in een van de grote vertrekken op de begane grond heeft de Tentoonstellingsgroep ‘Maes spant de Kroon’ een kleine expositie ingericht. U kunt daar kijken naar reclamematerialen, Maes-glazen, posters etc. Tevens zal er verteld worden over de brouwerij en de architect van het gebouw, Mathijs Stals. Vanaf begin 2026 komt er een veel grotere expositie, ook weer in het Maes-pand, nu weer Geulenhof genaamd. Dan wordt er een keur van materialen, vergunningen, foto’s, films, bierglazen en etiketten en andere reclame-uitingen tentoongesteld. Maar nu eerst een klein voorproefje op 13 en 14 september van 10.00 tot 15.00 uur.

De Heemkunde heeft een groot project gewijd aan deze belangrijke speler in de Roojer geschiedenis. Dat wordt een project met vier verschillende activiteiten, die het komende jaar zullen gaan plaatsvinden. Daarbij hoort een tentoonstelling van bierattributen. Een aantal inwoners van Stramproy heeft veel verzameld van Brouwerij Maes, die tot 1974 in Stramproy Maes-pils heeft gebrouwen. Van al die attributen willen we een tentoonstelling gaan organiseren, medio februari 2026.

Met de verkoop van Geulenhof van de familie Maes aan de Wilhelminastraat in Stramproy is er een heleboel in gang gezet. Er zijn o.a. veel foto’s gevonden, die voor de Heemkunde heel interessant zijn en daarom gescand worden voor het archief. Er is ook een boek in de maak over het wel en wee in de brouwerij, maar ook over de familie. Met veel foto’s uit de oude doos en hulp van de nazaten van de familie Maes. Op 13 en 14 september kunt u al aangeven of er interesse is voor zo’n boek, middels een belangstellingsregistratie. Belangstellenden kunnen we gericht op de hoogte houden van de voortgang van het boek, de uitgiftedatum en de prijs. Het boek zal naar verwachting eind 2026 verschijnen.

Over het wel en wee van de brouwerij, de familie, de unieke reclamematerialen en het proces van bierbrouwen worden ook enkele lezingen georganiseerd. Iets voor in de donkere dagen die ons nog te wachten staan. Meer info volgt, blijf de mededelingen volgen …

Werkgroep ‘Maes spant de Kroon’

TRÖK VAN VAKANTIE

Hè hè, trök van vakantie…! Mien vrouw en ich hebbe 3 waeke in sjoeën oorde vertoefdj. Boetegewoeën! Völ gezeên, good gaete en gedroonke en ’t lekkerste waer desse dich kinst bedinke.

Mer noê zeen wae trök en wae sleipe de koffers binne. De stapel was veur ’t wasmesjien weurtj almer groeëter. Gebroêkdje en òngebroêkdje kleijer ligge doorein. Mer ZU riskeertj niks en meintj det de hieële reutemeteut gewasse mòt en nao 10 minute zoemtj de Zanussi kontênt veur de ieërste rit.

Lees verder “”

WITTE ZÖK

Zaoterdig waastj sjoeën waer en ZU en ich haje oszelf getrakteerdj op ein lekker drênkske ònger ein parasol. Mèt vriê oetzicht! Het is altiêd aangenaam òm op ein terrasje te zitte en te kieke nao de minse die veurbiê loupe.

‘Kiek dae dao!’ zagt ZU inins, dae mins dae dao veur luiptj! Det kan toch neet!’ Ich snapdje neet drek wat ze bedoeldje en vroog:

‘Wat kan den neet?’

Lees verder “WITTE ZÖK”

SJÒKKELAAT

Mien opa  en oma wiste nauweliks wat ‘t waas: op stap gaon. In heure tiêd bestòng det fenomeen neet. Het waas de hieël waek haard wirke; ouch op zaoterdig en zònnig. Want ein koe kan heur melk in het week-end neet ophaoje en verkes beginne allein mer haarder te kake asse neet op tiêd heure slòbber veurgezatte kriêge.  Oma haaj nog noeëts ein kefee ane binnekantj gezeen. Asse toen as vroumes de ‘kroeg’ binnekwoomst stòng det geliêk aan ieëwige sjanj. Opa kwaam d’r hieël aaf en toe waal, mer allein op biezunjer daag, zoeëwie 2e Paosdaag of 2e Pinksterdaag. Dan veroorloofdje hae ‘t zich òm nao de hoeëmes ein kònjekske gaon te drinke. Sòms twieë, mer dan heel ‘t écht op. Hae roukdje d’r ouch ein sigaar biê. Òm 12 oor  ging hae betale en dan kocht hae innegang ein stök sjòkkelaat veur  oma. Die peuzeldje det sònnessmiddes  veur de helft op en de anger helft bewaardje ze veur de zònnig dao-op.

Lees verder “SJÒKKELAAT”

Naas

Gek dink eigelik, ein naas. Ònmisbaar en vrieët belangriêk! Ze stiktj neet veur niks ein stök nao veure. Oppe ieërste plaats òntworpe òm te kinne rûke. En reûk kan eine mins hieël erg völ informatie versjaffe. De kinst lekker dinger rûke zoeë wie beveurbieeldj ònjeklònj of kernieëkes, mer ouch vrieët nötte: dink aan rotte eier of aan versjaaldj beer. Dan kinse ’t bèste mer de naas toehaoje.

De kinst lètterlik op dien naas valle; dan luipse mèt zoeëne roeëje toeter roondj dae mer hieël langsem wègtrèktj. Dao is al ein aod spraekwoord euver in òmloup: ‘Wie zijn neus schendt schendt zijn aangelaat’ Mèt anger weurd, as dien naas sjaaj heet opgeloupe dan zuut dien hieël gezicht d’r opgefroemeldj oet. Det levertj lachwekkendje reacties op en de luipst eigelik veur sjandaal roôndj. En wat te doon asse brildrager bèst??? Det weurtj meulik. Sònger naas geine bril! (Effe ein klein anger ziespoôr: Dao zeen oûch minse die door heur naas kalle!)

Behalve geure bepaole kinse mèt dien naas völ anger kântje oet. En dan heb ich ’t euver de figuurlikke beteikenis. Zoeë kinse dien naas örges instaeke. Det beteikentj dan desse dich örges mèt wilst bemeuje woeëse neet völ mèt te make hebst; sòms op ’t gevaor aaf desse d’r eine flinke tik op kriegst.

Wiejer kinse dien naas örges veur ophale; de hebster gein zin in of de löst get neet. In eder geval hèltj ’t in desse get aafkeurst.

Asse mèt dien naas inne windj luipst kiekse op anger minse nieër, de duist oete huuëgdje en keumst aanstèllerig euver. Neet te dèk doon want de weurst d’r neet sympatieker door gevònje!

Dan kinse ouch nog momente mètmake desse lieëlik op dien naas mòst kieke; de kriest dan eine tegevaller te verwirke. Beveurbieëldj as oetkeumtj det wasse altiêd beweerdj hebst neet waor bliêktj te zeên.

Emes kan zien naas achternao loupe; sònger nao te dinke of ein bitje doelloos ein willekeurige richting inslaon.

Asse örges ‘ein gooj naas veur hebst’ dan kostj ’t dich neet völ mote òm dinger precies aan te veule.

Tenslotte kinse ‘ònraod rûke’,  en det wiltj dan zègge  desse op ein of anger meneer gewaar weurst detter get neet daûg.

Het is dus zaâk òm dien naas mèt zörg te behanjele. Tot ’t moment keumtj det wae (volges Rowwen Hèze) “allemaol mèt de ‘neus’ òmhoeëg gaon”. Haoj ze dus in ieëre! Bin d’r zunig op!

De allerbèste meneer òm dao veur te zörge is naas(te)liefde te betrachte!

LeiS