De Aodcast van Rooj

De Aodcast van Rooj heeft al eerder podcast-afleveringen gemaakt rond de historie van Stramproy. In mei j.l. lieten ze het volgende weten: “Nao un paar jaor van aafwezigheid gaon wae weer beginne mét de Aodcast. De koomendje aafleveringe zulle allemaol in ’t teiken staon van de Mäös-Brouwerie veur ’t project “Maes spant De Kroon”. Wae kalle alvast euver óos planne en zulle snel mét de ieërste aaflevering kome.”

Inmiddels zijn er al drie afleveringen verschenen:

  1. Gesprek met Harry Seevens over het project ‘Maes spant De Kroon’
  2. Gesprek met Geer Peeters en Will Creemers, verzamelaars van Maes-artikelen
  3. Gesprek met Linny Palmen, voorheen werkzaam bij Brouwerij Maes

De podcastverhalen van Stan, Bart en Jelle zijn te beluisteren via Spotify, YouTube en Facebook. Heemkunde Stramproy is blij met de mooie bijdragen van de Aodcast aan het project ‘Maes spant De Kroon’. We hopen nog veel interessante verhalen te horen. In eerdere afleveringen van de Aodcast waren aan het woord: Pierre Snijders (de bekker), Harrie Broens (The Classics), Nelly van de Maroy Bar en Keetje Teuwen.

Voorbereidingen Canon over Roojer vrouwen in volle gang.

Vanuit het project Vroulje mèt kaêr werken verschillende werkgroepen aan vervolginitiatieven die nauw aansluiten bij de doelstellingen van het project. Zo wordt onder andere een educatief programma ontwikkeld voor leerlingen van groep 7 en 8 van de basisschool. Daarnaast wordt gewerkt aan het samenstellen van een canon over Roojer vrouwen.

Misschien vraag je je af: wat is eigenlijk een canon? Een canon is een overzicht van personen, gebeurtenissen en ontwikkelingen die van bijzondere betekenis zijn geweest voor de geschiedenis en identiteit van een gemeenschap. Met de canon over Roojer vrouwen willen we de verhalen en bijdragen van vrouwen uit Stramproy zichtbaar maken en bewaren voor toekomstige generaties. Daarmee geven we aandacht aan een belangrijk deel van de lokale geschiedenis dat in de geschiedschrijving vaak minder belicht is dan de rol van mannen.

De canon
Met de canon willen we het verhaal vertellen van hoe Rooj is uitgegroeid tot het dorp dat we vandaag kennen. Niet als een droge opsomming van feiten, maar als een levendig mozaïek van momenten, mensen en ontwikkelingen.
In elk zogenaamd ‘venster’ – er komen er 14 – ontdek je een stukje geschiedenis waarin vrouwen een belangrijke rol speelden. Het zijn de schakels die samen laten zien hoe hun invloed, groot of klein, zichtbaar of juist achter de schermen, Rooj door de tijd heen heeft gevormd.
Inmiddels is al veel materiaal verzameld. Onderwerpen die aan bod komen zijn onder meer vrouwen in het verzet, vrouwen in de politiek, de zusters van Rooj, vrouwenverenigingen, ondernemende vrouwen en vrouwen die zich maatschappelijk hebben ingezet voor hun omgeving.

De werkgroep realiseert zich dat de canon nooit helemaal compleet zal zijn. Juist daarom moet het een levend document worden dat ook in de toekomst verder kan worden aangevuld. Op de website zal later meer informatie te vinden zijn over hoe dat in zijn werk gaat.

Waar kun je de canon bekijken?
Het is bijzonder waardevol dat de Heemkundevereniging van Stramproy haar website beschikbaar stelt voor de canon en bovendien zelf een actieve bijdrage levert aan de inhoud en vormgeving. Even bijzonder is dat vrouwen uit verschillende generaties samen al veel materiaal hebben verzameld waaronder verhalen, foto’s en historische informatie en dit geschikt maken voor publicatie.

Tentoonstelling
De lancering van de canon over Roojer vrouwen vindt plaats op 17 en 18 oktober tijdens een tentoonstelling in De Zaal. Meer informatie hierover volgt binnenkort. Samen maken we de verhalen van Roojer vrouwen zichtbaar en geven we hun een plaats in de geschiedenis en de aandacht die zij verdienen.

Expo Brouwerij Maes loopt door.

De tentoonstelling ‘Maes spant De Kroon’ in het oude pand Geule aan de Wilhelminastraat is inmiddels afgesloten en de kamers zijn ontruimd. We hebben een groot aantal belangstellenden op bezoek gehad en veel verhalen gehoord. En veel positieve reacties ontvangen op hetgeen er te zien en te horen was. Dank daarvoor!

De tentoonstelling is inmiddels in afgeslankte vorm ingericht in het Meulehuuske naast de Sint Jansmolen. Op de zaterdagochtend van 10.00 tot 12.30 uur kunt u daar de komende maanden nog kennisnemen van verzamelde items met betrekking tot Brouwerij Maes, de geschiedenis van de brouwerij en het bierbrouwen. En u kunt er een mondelinge toelichting met mooie verhalen erbij krijgen. Van harte welkom!

‘Stramrood’ op bezoek in Stramproy

Op 5 juni jl. bezocht mevr. Anja Fox uit Canada Stramproy. Ze was min of meer op zoek naar haar ‘roots’. Haar nog in leven zijnde moeder draagt namelijk de naam Stramrood, met verre voorouders die uit Stramproy afkomstig waren. Migranten die honderden jaren geleden ons dorp verlieten, op zoek naar een betere toekomst elders in Nederland. Zij noemden zich in hun nieuwe woonplaats vaak “van Stramproij”. Eén van de voorouders van mevrouw Stramrood emigreerde naar Zuid-Afrika en zij woont daar nog steeds. Haar dochter Anja emigreerde tien jaar geleden naar Canada.

De dames zijn familie van de heer Ar Stramrood, die uitgebreid onderzoek heeft gedaan naar onder andere het geslacht Stramrood. Hij brengt binnenkort zijn nieuwe boek uit: ‘Gadert van Stramprade, muntmeester en rentmeester van Gelre’. De omstreeks 1330 (!) in Stramproy geboren Gadert trekt eveneens weg uit Stramproy en vestigt zich in Arnhem. Daar noemt hij zich Gadert van Stramprade. In het jaar 1390 wordt hij door de hertog van Gelre benoemd tot landrentmeester. Daarmee werd Gadert één van de machtigste personen in dit middeleeuwse hertogdom. Aan hem herinneren nog de Stramproidsche gouden gulden, eeuwenlang een veel gebruikt betaalmiddel. Het boek over Gadert omvat 160 pagina’s met vele afbeeldingen van onder andere oude oorkonden en kaarten. Het is tot 1 juli te bestellen voor € 19 (incl. verzendkosten) via mail aan: ar.stramrood@gmail.com. Zie: www.heemkundestramproy.nl.

Het was een bijzondere ervaring om deze Zuid-Afrikaanse mevrouw, woonachtig in Canada, kort rond te leiden en iets te vertellen over Stramproy.

Boek over Gadert van Stramprade

“Eine Roojer jong dae carrière heet gemaaktj”.

Door de eeuwen heen zijn er veel mensen uit Stramproy vertrokken om elders een beter bestaan op te bouwen.  Over deze groep van mensen, die zich vaak “van Stramproy” noemde, schreef Ar Stramrood eerder(2020) een boek.

Zijn nieuwste boek gaat over misschien wel de succesvolste Roojer emigrant: De omstreeks 1330 in Stramproy geboren Gadert, de kleinzoon van Godescalcus. Deze opa Godescalcus is daarmee de oudst bekende Stramproyenaar.
Als Gadert volwassen is trekt hij weg uit Stramproy en vestigt hij zich in Arnhem. Daar noemt hij zich Gadert van Stramprade, een verwijzing naar zijn geboorteplaats.  Deze Gadert zal, gezien zijn snelle carrière, niet uit armoede uit Rooj vertrokken zijn.
Vanaf 1365 werkt Gadert in Arnhem als muntmeester van hertog Willem I van Gelre waarna hij in het jaar 1390 door de hertog wordt benoemd tot landrentmeester. Daarmee werd Gadert één van de machtigste personen in dit middeleeuwse hertogdom.

Lees verder “Boek over Gadert van Stramprade”

Op 16 mei ‘scharmoel proeven’ tijdens de tentoonstelling.

Het gebak scharmoel komen wij in de Stramproyer geschiedenis al tegen in de 18e eeuw. Een scharmoel was destijds een koek met rozijnen en noten, bestrooid met kaneel en suiker. Deze lekkernij werd met kerkelijke feestdagen door het armbestuur uitgedeeld aan de kinderen. Op initiatief van de Heemkunde en in samenwerking met de bakkers van de Nijsmeule is dit gebak weer nieuw leven ingeblazen en wel met een meer aangepaste vulling. “Lekker biej ein tas koffie!” Op 16 mei wordt dit ‘nieuwe’ bakproduct gepresenteerd tijdens de tentoonstelling ‘Maes spant De Kroon’ in het pand Geulenhof, Wilhelminastraat 20-22. De tentoonstelling rondom Brouwerij Maes is nog de gehele maand mei gratis te bezoeken op zaterdag van 10.00 tot 16.00 uur.

Lezing over verzamelen van (bier)artikelen op 25 april

In het kadervan het project ‘Maes spant De Kroon’ organiseert Heemkunde Stramproy een lezing over het verzamelen van (bier)artikelen. De lezing wordt ingevuld door Arthur Wennekes, voorzitter van de BAV. Dat is de landelijke Bier- en Verzamelaarsvereniging. Daarna volgt een lezing van Onno Kneepkens, die over bierreclames zal spreken, mede over zijn recent boek daarover: “De kunst van het verleiden”.

Alleen die titel is al reden om te komen luisteren. Het geheel krijgt ook een duidelijk Roojer tintje, door gesprekken met de ‘Maes’-verzamelaars Geer Peeters en Will (‘Geurte’) Creemers. Hun verzameling staat uitgestald op de prachtige tentoonstelling in het oude pand Geule van Maes.

Deze vier mensen zullen u meenemen in de wereld van verzamelen, verleiden en tentoonstellen. Er zijn bijzondere attributen met bijzondere verhalen. Plaats van handeling is de Maroy Bar, van 10:30 tot 12:30 uur. De entree is gratis, maar je zal niet voor niets komen.

De tentoonstelling is overigens elke zaterdag open van 10.00 tot 16:00 uur, dus ook op deze zaterdag de 25e. Daar is ook al informatie te lezen en te horen over de vondst van de pot met zilveren en gouden munten, net buiten het pand van Maes.

Twijfel niet, maar kom komende zaterdag om 10:30 uur naar de Maroy Bar voor een interessant verhaal van onze sprekers. En ga daarna de tentoonstelling bezoeken, want ook dat is zeker de moeite waard.

Muntschat gevonden bij archeologisch onderzoek Geulenhof

Tijdens archeologisch onderzoek voorafgaand aan de herontwikkeling van woonhof Geulenhof is op 9 april een bijzondere vondst gedaan: een muntschat bestaande uit 95 munten.
De munten werden aangetroffen in een aardewerken pot tijdens archeologisch onderzoek op de locatie. Ze dateren uit de zeventiende eeuw, globaal tussen 1620 en 1690. In deze periode werd spaargeld vaak thuis bewaard. Gezien het aantal munten is het aannemelijk dat het hier gaat om een bewaarschat van een particulier of een handelaar, mogelijkerwijs gelinkt aan de brouwerij. Een bewaarschat is geleidelijk opgepot geld dat in tijden van nood wordt opgeborgen. Die tijden van nood zou in dit geval bv de Spaanse successieoorlog kunnen zijn geweest. Het kasteel in Weert  werd in 1702 tijdens die oorlog vrijwel geheel verwoest door de troepen van de hertog van Marlborough, John Churchill (voorvader van Winston Churchill). De Malbroek popverbranding in de Belgisch-Limburgse en Nederlandse Maasstreek stamt ook uit deze tijd.
De muntschat bestaat uit 93 zilveren munten en 2 gouden munten, afkomstig uit verschillende gebieden gerelateerd aan Stramproy, waaronder de Oostenrijkse Nederlanden, Prinsbisdom Luik en De Republiek Der Zeven Verenigde Nederlanden. Iets wat wijst op levendige handelscontacten en geldcirculatie in de regio in de zeventiende eeuw. Dit deel van de huidige Wilhelminastraat was eeuwenlang de plaats waar de vier jaarmarkten werden gehouden. Het recht om deze jaarmarkten (sinds 1611) te houden was gerelateerd aan handelsbeperkingen in de Tachtigjarige oorlog.
Tastbare geschiedenis
Het archeologisch onderzoek is uitgevoerd door Transect, die de vondst na onderzoek overdraagt aan het provinciaal depot in Heerlen. De vondst werd gedaan door Rob Paulussen en Sophie van Bavel. De Provincie Limburg is conform landelijk beleid eigenaar van de munten.
Suzanne Winters, wethouder erfgoed: “Deze zilverschat is een tastbare herinnering aan het dagelijks leven in Stramproy in de zeventiende eeuw. Het laat zien hoe onze lokale geschiedenis nog altijd verborgen zit in de bodem. We zijn blij met deze bijzondere vondst en zorgen ervoor dat de munten zorgvuldig worden onderzocht en bewaard voor de toekomst.”
De muntschat wordt beschouwd als een geïsoleerde vondst. Er wordt niet verwacht dat er nog meer kostbaarheden op de locatie aanwezig zijn. De herontwikkeling van het woonhof kan dan ook zonder vertraging doorgang vinden.

Lezing: De luchtoorlog en vliegtuigcrashes in Stramproy en omstreken.

Op 28 april a.s. geven Joop Hendrix, Mart Heber en de neven Peter- en Peter Grubben een lezing over de luchtoorlog en onderzochte vliegtuigcrashes in Stramproy en omstreken tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Duitse industriesteden zijn in de Tweede Wereldoorlog massaal aangevallen door Engelse en Amerikaanse bommen-werpers. Hierbij liep de vliegroute voor het Ruhrgebied over Midden- en Noord-Limburg. De Duitsers wilden dit tegengaan en hebben hiervoor de zogenaamde ‘Nachtjagd’ ontwikkeld. Gevolg was dat veel vliegtuigen hun doel niet bereikten.

De lezing betreft de manier van zoeken naar gecrashte vliegtuigen, het lokaliseren van de crashsite, het zoeken naar en het identificeren van gevonden onderdelen.

Joop en beide Peters zijn lid van het Planehunters Recovery Team en onderzoeken vliegtuigcrashes. Inmiddels zijn er op deze manier al meer dan 500 (WW2) crashplekken onderzocht. Mart Heber doet onderzoek op het gebied van de Nachtjagd.

Een vliegtuigcrash is pas bevestigd als er onderdelen van het toestel worden gevonden. Op bijna elke crashplek vindt men nog kleine onderdelen. Op basis van 2 à 3 stuks kunnen zij al zien welk type het gecrashte vliegtuig is. Een rapportage van zo’n onderzoek is het sluitstuk.

Lezing:                 ‘De luchtoorlog en vliegtuigcrashes in Stramproy e.o.’

Wanneer:             Dinsdag 28 april a.s., 19:00 u

Waar:                   De Zaal, Mariastraat 1 Stramproy

Toegangsprijs: 4 € (incl. koffie/thee)