Bevel! Miljoenen Europese mannen moesten zich tijdens de Tweede Wereldoorlog melden om dwangarbeid te doen voor Duitsland. Na thuiskomst werd er vaak nauwelijks nog over gesproken. In de vijfdelige serie Gedwongen van het Nationaal Comité 4 en 5 mei en het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies vertellen de laatste getuigen over de Arbeitseinsatz.
Klik op de afbeelding voor een link naar de podcast
In de podcast spreekt radiomaker Tjitske Mussche met vijf mannen die tijdens de oorlog dwangarbeider zijn geweest: Co Knuppelder, Ben Tesink, Wim Missel, Cor van Dijk en Pieter Bouma.
Vóór de huidige broekmolen stond er in die buurt ergens een volmolen of slagmolen. Deze werd door het lakenambacht gebruikt om het wollen weefsel te vervilten tot laken. Zeg maar het kwaliteits-fleece van de late middeleeuwen en de eeuwen erna.
Al bladerenddoor het boek “De Archieven van het Kapittel der Hoogadelijke Rijksabdij Thorn”uit 1889 van Archivaris Josef Habets viel mijn oog op de tekst van 4 december 1476 waar het recht op deze volmeulen beschreven werd.
De Abdis geeft in leen uit: den stroem van den Eertweege tottet Corffweege alle tot den nieuwen dyck… om er een volmolen of slagmolen op te plaatsen tegen betaling van 2 malder rogge. Zoals gebruikelijk te betalen voor 30 november, St. Andreasdag.
Jo Brunenberg dook in zijn familiegeschiedenis op zoek naar het verhaal van zijn vader Lei die in 1941, aan het begin van de tweede wereldoorlog naar Duitsland moest voor de Arbeitseinsatz. Daar is hij een aantal maanden later samen met Sjraar Brauer uit Belfeld gevlucht waarna hij in Stramproy een tijdlang is ondergedoken.
Samen met Jan Brauer, historicus en zoon van de medevluchter heeft Jo deze reis gereconstrueerd en opnieuw afgelegd. Dit heeft geresulteerd in een bijzonder boek met bijzondere foto’s dat begin augustus beschikbaar komt en tot 25 juli bij Jo besteld kan worden.
Bij de woorden migranten en Stramproy zal menigeen aan de aan de huidige arbeidsmigranten denken en de bijbehorende huisvestingsproblematiek. We staan er meestal niet bij stil dat ook eeuwenlang mensen uit Stramproy hun geluk elders zochten. Veel van deze migranten namen daarbij Stramproy mee in hun naam. Of de mensen in hun nieuwe omgeving deden dat. Een enkeling maakte daarbij een indrukwekkende carrière: Terwijl hier in 1389 de verdedigingswerken “de graven van Bocholt” aangelegd werden was Gadert van Stramprade al jarenlang muntmeester in Gelre. Hij was het die de Strampraidse gulden sloeg, die afgezien van de naam weinig met Stramproy te maken had.
Ar Stramrood is een afstammeling van een van deze migranten en werkt aan een boek over deze migranten uit Stramproy in de periode 1300-1800. Onderstaande mail van Ar willen we graag onder de aandacht brengen.
De laatste maanden konden we in het Blaadje Stramproy lezen dat de dag na een overlijdensbericht de kerkklokken drie maal luiden. Telkens 1 minuut, met 1 minuut tussenpauze, om 9:45, behalve op zondag. Voor een kind luidt dan de kleine klok, voor een vrouw de halfzware klok en voor een man de zware klok.
Deze week geeft de heemkundevereniging Stramproy een nieuw leesplankje uit. Met een 18-tal typische Rojer woorden, ook deze keer weer samengesteld door Lei Steijvers en prachtig geïllustreerd door Els Maes. De 2 eerdere “Royer Laesplênkskes” werden uitgegeven in 1997 en in 2005 en zijn een begrip binnen en buiten Stramproy. Deze zijn inmiddels allemaal uitverkocht! De titel (Royer) en opmaak van dit derde plankje is bewust gelijk gehouden aan de vorige twee plankjes, zodat ze samen een mooie eenheid vormen.
Het nieuwe Royer Laesplênkske: De bijvoeglijke vorm van Rooj is met de huidige spellingsregels Rojer of Roojer, beide zijn goed legt meester Lei desgevraagd uit.
Drie leesplankjes in één dorp! Nergens in Limburg is dit te vinden! Uit verhalen weten wij dat de laesplênkskes op vele plekken in de wereld te vinden zijn. Met name bij mensen die geëmigreerd zijn en nog graag een aandenken aan hun vroegere woonplaats hebben. Ook is het zo dat deze plankjes het uitstekend doen als cadeau bij een verjaardag of Sinterklaas. Dus ben er op tijd bij!
Op veler verzoek heeft de heemkundevereniging besloten ook plankje 1 en 2 opnieuw uit te geven in een iets beperktere oplage en aangepast aan de huidige spellingsregels.
De Royer Laesplênkskes zijn te koop bij boekhandel Benelux vanaf 11 november en kosten 10 euro per stuk.
Op woensdag 29 januari is het boek “Vertrokken onder de klokslag van Willibrordus” aangeboden aan mevr. Gerdi Verbeet, voorzitter van het Nationale Comité 4 & 5 mei.
Het boek handelt over de 57 jongemannen uit Stramproy, die veelal als dienstplichtig soldaat, werden ingezet in de oorlog in Nederlands Indië, het huidige Indonesië. Het comité 4 & 5 mei zet zich in voor het herdenken van oorlogsslachtoffers, en het vieren van de vrijheid. Daarmee komen deze 2 zaken bij elkaar. De inzet in een oorlog van Roojer boerenjongens, het leed daar en het ontstaan van een vrede. Lees verder “Boek over Indië aangeboden in Amsterdam”
Op woensdag 30 oktober gingen 47 leerlingen van groep 6-7-8 van ojbs de Duizendpoot samen met juffrouw Laila en meester Mark op pad met een viertal gidsen voor een heuse erfgoedtocht door de kern van Stramproy.
Velen zullen onderstaande luchtfoto herkennen. Hij hing in de jaren 70 en 80 in de hal van gemeenschapshuis de Zaal. Voor veel mensen een luchtfoto die men grondig heeft bestudeerd en bediscussieerd, getuige de vele “aanwijssporen”. Een “Hier bent u” pijl was volstrekt overbodig; de witte vlek bij de zaal maakte dat overduidelijk. Onlangs gaf beheerder Thijs aan dat de foto nog steeds in de kelder van de zaal ligt opgeslagen.
Originele KLM Aerocarto luchtfoto uit 1969 uit de Zaal
Na een kort onderzoekje komen we tot de conclusie dat deze luchtfoto rond mei-juni 1969 laat in de middag gemaakt moet zijn. Nu 50 jaar geleden dus. Tijd om de originele foto (zonder krassen) nog een keer in detail te gaan bestuderen.
De hand van de mens in het Stramproyerbroek met de Abeek, Broekmolen en de Luysen. Dat was op zondag 26 mei een van de hoofdthema´s van de laatste Grensgevallen-wandeling van de Dorpsraad Stramproy. Meer dan zestig belangstellenden uit de hele regio lieten zich over lang vergeten smokkelpaadjes door het veelal onbekende Neerbroek naar de Boombrug en de Grave leiden. Voor vroege vogels die graag buiten zijn, de sfeer, rust en ruimte op waarde weten te schatten een uitgelezen kans om een glimp op te vangen van de schoonheid en afwisseling van dit moerassig grensgeval. Lees verder “Grote belangstelling erfgoedwandeling Stramproyerbroek”
