MÒTTE OF MOGE?

Wat moge wae alwiel toch völ! Moge is ‘in’.

Wae haje bie ein bekindje meubelboulevard in ’t zuide ein noe taofel gekochtj en wae woeëje bie kassa 17 gaon betale, zeet de gael-blauw juffrouw: “Gae moogtj de pas effe door de gleuf hale”. Ze bedoeldje nateurlik det ich det MOST doon, mer det klinktj sjienbaar get té dwingendj.

Al op jònge laeftiêd kriege de kiendjes op sjool dao mèt te make. De juf zeet: “Beste kinderen, jullie mogen nu je pen en je schrift op tafel leggen”. Ouch zu bedoeltj det de kiendjes det MÒTTE doon. Ze zeet neet tege ein vervaelendhj menneke ‘Ga jij onmiddelik op de gang staan!’ mer ze zeet: ‘Jij MAG even op de gang gaan staan tot je afgekoeld bent!’ Eigelik zooj zoeën menneke ins mòtte zègge: ‘Maag det of mòt det?’

 

 

Ouch in ’t zekehoês of bie de dokter moogse eine hieële houp. De moogst effe de kleier oetdoon, de moogst op ’t bèdje gaon ligge.  De moogst mèt de sjouwers tege ’t röntgenapparaat gaon staon, vervolges moogse hieël deep aomhale en dae moogse dan 10 sekonde inhaoje.

Bie de tandarts moogse de moondj effe wiêt ope doon en moogse mèt ein slukske water ’t boorsel wègspeule.

Al dit ‘gemoog’ weurtj allein gebroêktj  in gesproke taal. In gesjreve taal keumtj ’t neet veur. Inne handjlei-jing van ’t koffiezèt-apparaat zulse neet vinje: “U mag het apparaat 2x per jaar ontkalken”. Mer dao steit ouch neet “U moet”.

Mòtte is sjienbaar ein woord det neet prettig liktj. Det is vervange door ‘dene’. Det keumtj iets plechtiger euver.

“U dient het oud papier aan één kant van de straat te deponeren”. U dient het aangifteformulier vóór 1 april ingestuurd te hebben. U dient de tabletten 3x daags in te nemen”.

Nao get licht speurwerk bin ich d’r achter in welke gevalle ’t woord mòtte lever neet gebroêktj weurtj. En det is as d’r tösse de spraekert en de aangesprokene ein soort machtsversjil  te konstatere vèltj. De kassajuffrouw en de klantj; de dokter en de patiënt, de juf en de lieërling.

Òm det machtsvesjil neet te zieër te laote bliêke weurtj het iets vreentjlikker ‘moge’ gebezigdj.

Mòtte wae dan hieëlemaol niks mieër?? Jaowaal! Wae mòtte zelfs nog ene hieële houp!

Zu mòt eder waek de hieël knip poetse, ze mòt ’t wasmesjiên laote bolle en ze mòt edere daag zörge detter get oppe telder liktj.

Ich mòt kepotte fietsebenj plekke, de goot zuver haoje, ’t graas kortwieke en zörge detter edere maondj eine kollum oppe website keumtj.

 

LeiS