SJOÔN

Ich mòt dèkker dan normaal ein paar noe sjoôn koupe. Det keumtj òmdet de hakke van mien sjoôn sneller aafsliête dan de rest vanne zool. De kinst d’r bie ein of anger hakkebar waal ein noe stökske ònger laote zette, mer tis proont of det noe stökske ‘t nóg sneller begeuftj dan de originele hak. Det sjutj dus neet op.

Op nao de winkel. Meistal geit ZU mèt. Die lieëtj heur keus altiêd valle op  anger modelle dan die ich veur ouge heb. Ich mòt namelik niks hebbe van sjoôn mèt spitse tuppe. Des neet allein lieëlik mer ouch neet good veur de tieëne. Ich heb noê pas begrepe wòrròm vroulu mieër last hebbe van aegestouge dan manslu.

Det keumtj òmdet de dames zulke spitse tuppe hebbe det de tieëne  hieëlemaol inne knel kome te zitte. Ich zeuk dus nao modelle woeë-in de jubelaars alle ruumdje hebbe. Komfortabel, mer ein rojaal sjoônbrèdje  uigtj wat minder elegant dan ein spits modelke. Euver de kleur hoof ich neet te steggele. Tis broên of zwart. Niks anges.

Dan ister de keus tösse sjoôn mèt nistels, mèt klittebandj en instappers. De lèste categorie heet ’t dèk zwaor te verdure. Want asse dien veut dao in mòst wurme  heet de achterkantj völ te lieje. Ich heb neet altiêd de tiêd en de zin òm te zeuke woeê de sjoetrèkker liktj,  dus ich doe en vreut en wrik net zoeë lang tot de voot inne sjoôn floeptj.

Klittebandj wirktj get baeter…teminste in ’t begin. Mer wie aojer de sjoôn wie mieër pluuskes en anger òngeregeldjhede zich dao in vast zette. Minder grip is ’t gevolg. Dus ich kees bekans altiêd veur sjoôn mèt gewoeën nistels. Dao zeen versjillendje meugelikhede wiese de nistels door de gaetjes vaemst. Mer in völ gevalle bliêktj bie ’t binje det ‘t ein inj ein bitje langer is dan ’t anger inj. Det kan ich neet lieje! Ze mòtte allebei aeve lânk zeên!!!

Tis mich get mèt sjoôn! En mèt sjoôn koupe. Het leefst zooj ich de ieërste en bèste doeës woeë maot 42 op steit oet ’t sjaâp trèkke en gaon aafraekene. Tis det ZU mich tegehèltj.

Mer ’t allerergste is as nao ein minuut eine verkuiper (of -ster) nao mich haer keumtj en de knoerstòm vraog stèltj: “En…kintj gae ’t vinje menieër?” Ich zooj dan kinne zègge; ‘Jao, ich zeuk ein paar braaf brei-j, zwarte sjoôn mèt nistels. Mer det zèk ich neet, want dan keumtj dae kaerel mèt eine stapel doeëze aandrage, inclusief advieze woeë d’r niks van meintj! En dao heb ich gein zin in!!!! Woeëndje ich mer in Afrika!

LeiS

Veel belangstelling voor tentoonstelling 80 jaar bevrijding Stramproy

Afgelopen zondag 22 september en exact 80 jaar nadat de eerste soldaten van de Belgische Brigade Piron Stramproy binnentrokken was er een herdenking om dit historisch belangrijke moment te vieren.

Onze Heemkunde club verzorgde er in de aula van de school Oprooj een boeiende expositie over de tweede wereldoorlog in het algemeen en de bevrijding van Stramproy in het bijzonder. Ook waren er interviews te zien met getuigen van toen, destijds waren ze zelf nog kinderen. Wat maakten ze mee en hoe ervaarden ze deze oorlogsgebeurtenissen?

De hele middag bleef het een komen en gaan van bezoekers die soms lange tijd bleven.
We spelen met het idee om deze tentoonstelling rond april 2025 tot Bevrijdingsdag 5 mei in het Meulehuuske bij de St Jansmolen in te richten. Meer informatie hierover volgt.

Zie hier de link van WeertDeGekste van de hele dag.

Oud kruisbeeldje weer terug op de Sint Jansmolen

Op zaterdag 14 september, Open Monumentendag, wordt na 64 jaar een oud kruisbeeldje teruggebracht naar de Sint Jansmolen aan de Molenweg 16. Het Christusbeeldje had vele tientallen jaren een plaats in de molen, om deze te beschermen tegen brand en ander onheil. Er is zelfs nog een oude foto uit die tijd.

Ook zou een kruisbeeld in een molen er op moeten toezien dat de molenaar het scheploon eerlijk toepaste. Er wordt wel eens gezegd dat molenaars soms bij het scheppen met de rug naar een kruisbeeld gingen staan. 

Maes Bier

De houten standerdmolen Sint Jan kwam in 1898 na een openbare verkoop in bezit van de bekende brouwersfamilie Maes uit Stramproy. Toen de familie Maes de molen in 1960 verkocht, werd het kruisje uit de molen verwijderd. Enkele jaren later kwam deze oudste standerdmolen in Limburg in eigendom bij de Gemeente Stramproy. De molen werd geheel gerestaureerd en in 1969 feestelijk opnieuw in gebruik genomen.

Schenking

In juli j.l. schonk de familie Maes het oude kruisbeeldje aan het ‘Stramproyer Biermuseum’ van Geer en Carina Peeters. Zij willen nu dat het kleinood weer teruggeplaatst wordt in de Sint Jansmolen, waar het thuishoort. De Molenstichting Weerterland en Heemkunde Stramproy werken daar graag aan mee. Thieu Vranken maakte een mooie omkasting voor het kruisbeeldje.

Voormalig conservator van Museum W te Weert beoordeelde het kruisbeeldje en schreef het volgende:

“Het type kruisbeeldje is mij bekend. Het dateert uit de 19e eeuw. Het corpus, de titel en het doodskopje zijn voorbeelden van ambachtelijke massaproductie. Ze werden in vormen geslagen uit dun messingblik en los verkocht. De houten kruisjes werden vaak zelf gemaakt. Museum W bewaart een vergelijkbaar exemplaar, afkomstig uit het bezit van de Franciscanen. Mooi dat het kruisje weer op zijn oorspronkelijke plek terugkomt. Het zijn dit soort dingen en de bijbehorende verhalen die onze monumenten levend houden.”

Zaterdag 14 september om 10.30 uur is het zover en zal het kruisje, na inzegening, weer een mooi plaatsje krijgen op de meelzolder van de molen. De molen is op zaterdag 14 en zondag  15 september ook te bezichtigen van 10.00 tot 16.00 uur. Dan is ook de tentoonstelling ‘Van Bakkes tot Werme Bekker’ open in het ‘Meulehuuske’ ernaast.

Tentoonstelling van Bakkes tot werme bekker.

Vanaf zaterdag 7 september is bij de Sint Jansmolen aan de Molenweg 16 een nieuwe tentoonstelling te bezoeken genaamd ‘van Bakkes tot Werme Bekker’. Vele interessante gebruiksvoorwerpen met betrekking tot brood en het bakproces zijn hiervoor verzameld. Nog meer speciale voorwerpen, verhalen of foto’s met betrekking tot het brood, de vlaai en het bakken zijn  welkom – met name voorwerpen die niet overal aanwezig waren.

Bakhuis

Speciale aandacht is er voor het vroegere bakhuisje (‘bakkes’) bij de woning. Er zijn al tachtig (voormalige) bakhuizen in Stramproy in kaart gebracht. Er is vooral belangstelling voor het verhaal erbij: het lijkt alsof men in Stramproy meer zelf bakte dan in de omliggende dorpen.

De aandacht voor ons dagelijks brood en het bakproces is geïnspireerd door het bouwproject op de locatie van bakkerij Hendrikx aan de Mgr. Nolensstraat. Aldaar werd dit jaar de oude ovenklep teruggeplaatst op de binnenplaats.

Praktische informatie

De tentoonstelling wordt op zaterdag 7 september om 10.30 uur geopend. De Sint Jansmolen is dan ook in bedrijf.

Openingstijden tentoonstelling:  zondag 15 september: 10.00 – 16.00 uur.

En verder op zaterdag volgens onderstaande tijden en data:

10.00 u – 16.00 u:

7, 14 en 28 sept., 12 en 26 okt., 9 en 23 nov., 7 en 21 dec., 4 en 18 jan.

10.00 u – 12.30 u:

21 sept., 5 en 19 okt., 2, 16 en 30 nov., 14 en 28 dec., 11 en 25 jan.

Deze tentoonstelling wordt warm bij je aanbevolen door Heemkunde Stramproy.

Lezing bakken in Rooj

Op dinsdag 3 september verzorgt Heemkunde Stramproy een presentatie over brood, bakhuizen en bakgeschiedenis. Aandacht dus voor het bakproces in voorbije tijden, de loonbakkers uit die tijd en het armenbestuur. De beschikbaarheid van brood was in het verleden niet voor iedereen de gewoonste zaak. Denk aan armoede en plunderingen door rondtrekkende soldaten. Verder waren er slechte graanoogsten en de graantienden.

De presentatie vindt plaats in Zaal Van Loon aan de Frans Strouxstraat 1 in Stramproy.
De aanvang is om 19.30 uur en de toegang is gratis.

SJRIÊVE…

Vraog ’t edere sjriêver! Maaktj neet oet wat veur type. Eine bokesjriêver, eine dichter, eine columnist, eine leedjesmaeker. Ze zulle ’t allemaol beame: Sjriêve keumtj eigelik nieër op….sjrappe, wèglaote. Dus braaf breid beginne en daonao kritisch naoloupe wat euverbodig is. Stèl desse ein verhaol hebst gemaaktj van 4 bladzijde. Eine ieërste opzèt. Dan geise sjave en beitele, sjore, strepe, wèglaote, verangere. Oppe doôr ister nog mer 1 bladzijde mieër euver. Mer dan hebse wáál get goods! Det liêktj allemaol hieël gemèkkelik, mer tis knoermeulik! Toch meintj òngergeteikendje in alle besjei-jeheîd detter de kunst van het wèglaote…….

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Stillekesaan toch al braaf good ònger de knie heet gekrege……

LeiS

Wisseling van tentoonstelling

Nadat eind juni 2024 de tentoonstelling “School van Toen” is afgesloten, kunnen wij er met plezier en voldoening op terugkijken.
Het interactief fotobord met de klassenfoto’s “voor ons onbekend”, heeft meer dan 300 namen opgeleverd. Op deze manier krijgen foto’s meer betekenis. De generaties na ons kunnen daarvan genieten en zien met wie hun oma of opa in de klas zaten. Zo geven wij als Heemkunde Stramproy ons erfgoed door aan onze kinderen.

Ook willen wij eenieder bedanken voor het aanleveren van attributen voor deze tentoonstelling.

De groep tentoonstelling is al volop bezig met de volgende tentoonstelling. Deze zal gaan over de vele bakhuizen die Stramproy ooit rijk was en de geschiedenis van ons dagelijks brood. Bent u in het bezit van een bakhuis, in wat voor staat dan ook, of kunt u ons vertellen waar ergens een bakhuis aanwezig was, dan horen wij dit graag van u.

 

Groep Tentoonstelling, mail: hmseevens@gmail.com

Heemkunde Stramproy

Gluren bij de Buren . . . in Ell

Op dinsdag 16 juli kan de activiteit ‘Gluren bij de Buren’ in Ell worden bezocht.
Aanvang om 19.00 uur in de kerk van Ell. Tijdens deze korte avondwandeling komen we meer te weten over de historie en interessante cultuur-historische aspecten van dit dorp. Geen aanmelding nodig. Deelname is gratis,
maar een vrijwillige (contante) bijdrage wordt zeer op prijs gesteld.
Volgende data van ‘Gluren bij de Buren’:
30 juli in Roosteren, 6 augustus in Dorne,
20 augustus in Bree
27 augustus in Nederweert-Eind.
Aanvang telkens om 19.00 uur in de plaatselijke kerk.
Verder is in het kader van de Cultuurhistorische Zomer 2024 op donderdagmiddag 22 augustus in Bocholt een symposium gepland over Filips van Montmorency en Walburgis van Nieuwenaar.
De gratis kleurenfolder van deze Cultuurhistorische Zomer (Gluren bij de Buren) kan worden opgehaald in het Meulehuuske (zaterdagochtend geopend)
Of via de website van de Aldenborgh

BLEIK

Eine laevendje mins maaktj van alles mèt. Det zagt miêne opa al, dus zaltj waal waor zeen. Sterker nog, het ís waor.

Ich waas inne boreboondj. Dao mòsse in deze tiêd toch aaf en toe ins haer. òm spul te koupe tege de klieë in’t gezòn. Of veur ein hèksjieër, ein paar stevele of………….Wie ich haaj wat ich most hebbe reej ich mèt de ker richting kassa. Dao wore mich ein paar minse veur. Mer de mins vlak veur mich veel op. Nae, neet haezélf, mer watter inne ker haaj Dao loge (ich haaj ze snel getèldj) 16 flesse bleikwater in. Ein soort chloor.

Det zuse neet aldaag, dus mien fantazie begost te wirke. Mesjien waaster waal vriewilliger bie de voetbalklup en heel hae de wc’s en douches zûver. Mesjien moster  de veurraod in ’t verzörgingstehoês op peil bringe. Mesjien waas ’t spul inne reklaam en haaj ich det gemist. Bliêkbaar vònj de klantj zelf ziene aankoup toch ouch ein tikkelke vreemdj. Want ich huuërdje hum tege de kassière ein verklaoring gaeve veur de inhoud van zien ker. “Ich heb ein groeët terras”, vertroedje hae ’t maegdje toe, “en miene buurman ouch. De tegels zitte hieëlemaol ònger de greune aanslaâg en det wille wae gaer wègsjròbbe”.

Det waas ein aannemelike verklaoring. De mins achter mich haaj ’t gesprek bliêkbaar gevolgdj. En hae wist wat det bleikspul kan aanrichte. Hae zagt (neet te haard) tege mich:“Dan kan  d’r innegang de groondj òm zien terras aafgrave, want dao gruutj de komendje maondje gein speerke greunigheid mieër!”

’t Kassamaegdje vroog ane chloor-klantj: “Wiltj gae zegelkes, menieër?” “Jao, doot mer, zagt hae, mien vrouw spaartj alle soorte zegelkes. Sònger zegelkes dörf ich neet thoês te kome!”

LeiS