Ontvoering Abdis van Thorn in 1441

Het is 5 oktober 1441:  Na veelvuldige grensincidenten over het halen van turf, vlikken, hout en gras op de gemeenschappelijke heide en moerassen tussen Bocholt, Beek, Bree en Tongerloo enerzijds en Stramproy, Neeritter en Kessenich anderzijds escaleert het conflict volledig.  De bewoners van het graafschap Loon vallen, volgens kroniekschrijver Jean van Stavelot met 16.000 man, het land van Thorn binnen. De huizen worden overweldigd, het vee gedood, inwoners gevangen genomen. Zestien wagens met buit geladen werden weggevoerd; De Thorner abdis Mechteld van Horne, nota bene de zus van Willem VII van Horne die Weert in 1414 marktrechten gaf, zag zich gedwongen haar vrijheid terug te kopen voor de som van fl. 5000. Grote politieke crisis!

Deze en andere verhalen worden uitgebeeld in een historisch stripverhaal op zondagmiddag 30 september bij de Napoleonsbrug achter het Vosseven.

De middag begint om 13:00 met aandacht voor landweer de Bocholtergraven. Samen speuren naar 500 meter middeleeuwse grensverdediging: Kinderworkshops, demonstraties en begeleide wandelingen, mini-opgravingen met echte archeologen, bodemprofiel maken, op zoek met de metaaldetector, luchtbeelden met de drone etc.

Het historisch stripverhaal begint op zondag 30 september om 15:00.

Heemkunde Stramproy

Rojer kermisvlaaien aan Franse bajonetten

Het is Rooj-Kermis 1794: Franse husaren en dragonders van Napoleon trekken via Stramproy en Tungelroy naar Weert. Ooggetuige Lambertus Goofers (link SHOWeert):

Den 14 September komen alhier te Weert de eerste Fransen, bestaende in een kompeney hoesaeren en een kompeney dragoenders en twee compeneyen voetgangers en twee stucken kanons.
Zy kwaemen van Stamproy, alwaer het kermis was, en alwaer sy den kermis verstroyt hadden; want men zyde als dat sy de schotelen met de speysen op de peerden hadden staen en de vlaeyen in de bangenetten staeken en de miekken langs de peerden hadden hangen …. En sy hebben daer slag geleverd onder de hoogmis en sy naemen aldaer twee hoelanen gevangen; en doen sy het volk bet geldt afgenoemen hadden en de kleeders, en de kermis so verstrooyt hadden, vertrokken zy van daer op Tungelroy en sy liepen al weeder de huysen af en vroegen al weeder croonen. Zy schooten aldaer eenen mensch doodt, de welke by syn schapen was: en men hoordt dat de rede hiervan was, als· dat sy hem om den weg vraegden en doen riep hy aen syn volk, als dat sy by de schaepen soude komen. “Ik moet zyde hy, de hoesaren den weg weysen.” En doen Schooten sy hem doodt; en van daer trekken zy op naer Weert.

Deze en andere verhalen worden uitgebeeld in een historisch stripverhaal op zondagmiddag 30 september bij de Napoleonsbrug achter het Vosseven. Culinair Historisch onderzoek zal uit moeten wijzen welke soort vlaaien destijds aan bajonetten van de geweren bleven hangen.
De middag begint om 13:00 met aandacht voor landweer de Bocholtergraven. Samen speuren naar 500 meter middeleeuwse grensverdediging: Kinderworkshops, demonstraties en begeleide wandelingen, mini-opgravingen met echte archeologen, bodemprofiel maken, op zoek met de metaaldetector, luchtbeelden met de drone etc.
Het historisch stripverhaal begint op zondag 30 september om 15:00.

Heemkunde Stramproy

H. Willibrorduskerk open tijdens open monumentendag 9 sept 2018

Op zondagmiddag tijdens open monumentendag kunt u de kerk en de kerktoren eens van een andere kant bekijken. Beiden zijn een rijksmonument. Er is die middag veel aandacht voor de geschiedenis van de toren, kerk en haar interieur. Heeft u het chronogram op de buitenmuur ooit bestudeerd? Voor deze keer is het mogelijk om op zolder de kapconstructie en de bovenkant van de gewelven eens te bekijken. Wist u dat de architect, Caspar Fransen, een leerling van Pierre Cuypers was? Ook is er aandacht voor de oude kerk die in 1921 afgebroken is. Maar ook de pogingen van pastoor Boonen om van Stramproy in het midden van de 19e eeuw een bedevaartsoord voor mensen met kiespijn te maken komen aan bod. Natuurlijk hebben we een bijzondere aandacht voor de veel oudere mergeltoren met klokken en 8-kantige spits. Bijna een jaar geleden werd een kunstwerk als aandenken aan 2 Rojer Zouaven op de torendeur geplaatst.
Op zondagmiddag 9 september is de St. Willibrorduskerk geopend van 13:00 tot 17:00.

Heemkunde Stramproy/Kerkbestuur

Aafwasse

Oze vaatwasser (nae des ein lieëlik woôrd) oos aafwasmesjiên haaj os ein jaor of tieën good gedeendj. Mer dao begoste mankemênte aan te kome. De têlders, tasse en kèlles wore nog naât as tink waas oetgesjèdj. Lichelik dieë de druuëg-aafdeiling ’t neet good mieër.
En veurige waek zònnig wie ich nao studio-sport zaat te kieke reep mien vrouw vanoet de keuke:
“Dao keumtj rouk oet ’t aafwasmesjiên!” Ich stòng op oet miene gemèkkelikke zònnig-aovendj-stool en speudje mich nao de plek des onheils. Inderdaad, oet alle reetjes en gaetjes kwaam get stoum-echtigs. ’t Ieërste waat ich dieë waas oppe “oet-knòp” doewe. De moter stopdje d’r innegang mèt mer dao bleef roûk oet tink kome.
Wae hebbe ’t mesjiên leeg gehaaldj en alles mèt de henj aafgewasse.
Sangerdaags mer zoeëne ‘service-monteur’ gebeldj en dae waas tamelik snêl dao.
Òndanks detj nog mer ein joonk menneke waas haaj d’r ’t techniese deil tamelik snel bloeëtgemaaktj en dieë wat maetingskes.
“’t Is te reparere”, waas zien conclusie, “mer dan mòt ich ein noe òngerdeil bestèlle. Det kân waal ein dikke waek dore”.
Wae zoje d’r ins euver dinke… Ein waek sònger aafwasmesjiên; is det te doôn??? Ein alikke waek aafwasse mèt de henj! Trök nao ’t ermzalig aafwasbekske, de aafwasbörstel en de henj vôl reumpels. Des knap neet mieër op te bringe in deze moderne tiêd!!
Mer…’t bleek hieëlemaol geine râmp! Sterker nog…’t waas knap aangenaam! Fijn mèt de henj in ein werm en lekker rûkendj söpke, roondjdreiendje beweginge make mèt de börstel, effe naospeule, ’t Gerei netjes naeve-ein laote aafdruipe oppe aanrèk …En tot de òntdèkking kome det veurâl de glazer weer prachtig bloônke! Wae wore det neet mieër gewindj.
Van ’t ein kwaam ’t anger. En de lèste paar daag is aafwasse ein soort sport gebleke! Én ein meugelikheid òm innegang get alledaagse perikele door te neme.

Noê liktj zoeëwaar ein serieus optie oppe taofel. Wae annulere de bestèlling van ’t moter-òngerdeil, gaeve ’t aafwasmesjiên ane sjötterie (hebbe die ouch nog get) en laote oppe plaats van de wassert wat sjape tummere en ein deurke d’r veûr. Trök nao de simpelheîd. Moste mieër minse doôn!

LeiS

Ties de Wever in : Van lijnzaad tot linnen

Op zondag 25 februari organiseerde de culturele commissie een drukbezochte  filmavond met o.a. de 35 minuten durende versie van de film: “Van lijnzaad tot linnen”.  In deze film uit ca 1976 uit Horst figureert Ties de Wever als linnenwever.

Ties de Wever G.A.W.

Voor wie de film nog eens terug wil kijken is een lange 107 minuten-versie hier beschikbaar. Daarnaast ook nog een korte versie die in 9 minuten de bewerkelijke productiestappen samenvat.

Fieëst

Minse zeen erg vinjingriêk aster ein aanlei-jing weurtj
gezòchtj òm get te fieëste. Veurbieëldje te euver!
Aster ein soort prestatie is nieërgezatte geit de körk al
snel vanne fles!
’t Hale van ein riebewiês, ’t slage bie ein òngerwiês-instèlling,
’t binnehale van ein (noe) baan.
Eine verjaordaâg is waal ’t meist veurkomendj. Alwéér ein jaor
d’r biê is bliêkbaar reje genògt òm ein stök vlaaj te aete en
eine stevige pot te drinke.
Bèsse 30 gewore, keumse in ‘t “ossebook”, asse 50 weurst wètse
eindelik woeë Abraham de mosterd haaltj, mèt 67 hoofse neet
mieër nao de baas en asse 100 weurst….hebse völ gelök gadj!

Heet de voetbalclub weer ins gewònne? Dan istj inne de kantien
haole klot en weurtj d’r gekloonke oppe euverwinning. (Aster
verlore is zitj de kantien oúch vôl en weurtj soms nóg heviger
gedroonke òm mèt ’t verlees òm te kònne gaôn)
As twieë minse beslote hebbe òm mèt deindanger ’t laeve te deile
weurtj de trouwerie aangegrepe òm de bleumkes flink boete te
zètte. In ’t verlingdje daovan liktj nateurlik ein keupere, zilvere
of gouwe broeleft.

De bliedsjap weurtj mer al te gaer gedeildj as eine noewe waereldj-
börger ’t laevesleecht zuût, Jan en Mieke pap en mam waere en
de wederzijdse aojers zich dus opa en oma moge neume. De besjuût
mèt muuskes weurtj neet gauw druuëg nao binne gewirktj.
Veur bouwvakkers liktj ein vaat beer klaor wannieër de boûw oppe
helft is en “de mei” op ’t daâk weurtj gezatte.
Tenslotte waere d’r door ’t jaor haer versjillendje vaag fieëste op
touw gezatte zoeëwie “Meulefieëste”, “Beerfieëste”, en “Asperge-
fieëste”.
’t Woord “fieëst” is dan sjienbaar neet genògt; ’t mieërvoud “fieëste”
mòt zölke evenemênte nóg gewichtiger make.

De reje van al det gefieëst maag dudelik zeên. De sleur en de
alledaagsheid doorbraeke. ’t Bestaôn ein bitje kleur gaeve, wat
aaflei-jing zeuke, de boog aaf en toe ins get òntspanne.
As det regelmaotig löktj is ’t laeve good vôl te haoje!

Lei

Nieuwe kansen voor reconstructie Bocholter Graven

Nederlandse en Belgische provincies gaan aan de slag met het vergeten grensgebied tussen Weert, het Belgische Hamont-Achel en het Brabantse Cranendonck.

Daarvoor is er op 7 februari een “samenwerking grensgebied de Kempen” getekend. De Bocholter graven is een van de vele projecten uit dit samenwerkingsverband.