Boek: De Arbeitseinsatz ontvlucht

Twee Limburgse Jongens 1941

Jo Brunenberg dook in zijn familiegeschiedenis op zoek naar het verhaal van zijn vader Lei die in 1941, aan het begin van de tweede wereldoorlog naar Duitsland moest voor de Arbeitseinsatz. Daar is hij een aantal maanden later  samen met Sjraar Brauer uit Belfeld gevlucht waarna hij in Stramproy een tijdlang is ondergedoken.

Samen met Jan Brauer, historicus en zoon van de medevluchter heeft Jo deze reis gereconstrueerd en opnieuw afgelegd. Dit heeft geresulteerd in een bijzonder boek met bijzondere foto’s dat begin augustus beschikbaar komt en tot 25 juli bij Jo besteld kan worden.

Zie hieronder het bericht van Jo Brunenberg.

“Boek: De Arbeitseinsatz ontvlucht” verder lezen

GEBARE

In de communicatie nao anger minse  speule gebare  ein erg belangrieke rol. Gebare zeen sòms zelfs  dudelikker dan weurd en spraeke in völ gevalle ein internationaal taal.

Emes ein handj gaeve beveurbieëldj kan beteikene:

Hallo! Aangenaam! Houdoe!  Proficiat!  Gekondoleerdj! Bedânktj!

De kinst gebare make mèt dien hieël liêf. Mèt dien naas, mèt diene moôndj, mèt dien ouge. Mer as wae os allein ins beperke tot  hândj /erm / vinger  dan zeen d’r ouch al erg völ meugelikhede.

“GEBARE” verder lezen

Klusse

Aaf en toe kiêk ich waal ins nao ein klus-programma oppe tillevies. Des amuzant en ergelik tegeliêk. De zuûst manne van ’t type Ed en Willem Bever mèt eine brei-je glimlach allerlei klusse klaore.

In tegestèlling tot wat ich presteer verluiptj bie die men alles sònger probleme. Eine tegeslaâg kinne ze neet. De zuust noeët eine klusser dae in eine pot verf treutj aster ’t trepke aaf keumtj. Ein baan behang pèstj de ieërste kieër en sjeurtj noeëts. Ouch noeët eme dae zich mèt de hamer op ziene doem houtj of bie weem de beitel oetsjutj. Aster ein stök hout in verstek mòt waere gezaegdj löktj det de ieërste kieër en dao hooftj niks gesjaafdj of gesjoordj te waere. Eine kieër flink vloke, zoeëwie ich det waal ins doon keumtj bie die men neet veur.

Nae, bie Ed en Willem geit  ’t allemaol feilloos en ouch nog in ein rap tempo. Tösse ’t geklus door zûse òmme haverklap flitse veurbiêkome van doe-het-zelf groeëthede wie Praxis, Gamma of Hubo. Dao zûse noeëts eine kwaoje klantj binnekome dae ziên geldj trök wiltj hebbe òmdet ’t boormesjiên ’t neet duit. Nae, bie P,G of H  verluiptj alles nao wins en de klantj is drie kieër keuning.

“Klusse” verder lezen

Pensioen

Dao is alwiel völ diskussie euver de pensioenlaeftiêd. De regering rolleboltj d’r al lang euver inne Kamer. Wietj d’r noê nao oetzuut zulle wae dangerdaag allemaol minimaal mòtte wirke tot oos 80e  (aster teminste nog werk is).
Mer dao zaltj neet bie bliêve. Het weurtj nog völ en völ erger. Want wae gaon langer laeve. Ich heb zelfs gelaeze det ’t biologies meugelik is det minse inne toekomst 140 jaor of aojer waere. Wat ein veuroetzicht!

Pensioen zal blieve. Mer dan mòtte d’r waal ein paar noe wètte op losgelaote waere. En det zal nog hieël get veut in d’aerd hebbe!
Bie deze ein aantal euverweginge mèt get snuffe fantazie!

“Pensioen” verder lezen

DOÊVE

Het waas ein prachtig sjouwspel; werkelik sjoeën òm te zeên. Op mien tuinmoôr zote twieë doéve. Ein menke en ein wiefke. Ze zote eine halve maeter vanein aaf. Eder zaat get veur zichzelf te frutsele; snavel aafvaege, get pikke ònger de vleugels en tösse de vaere en zich aaf en toe ins oetsjöddele. Ich reep HEUR òm te kome kieke.

Bekans òngemerktj sjove  de twieë bieëstjes get korter bie-ein. Sònger deindanger aan te kieke. Asof ze woeëje zègge: “Ich laot mich neet drek kinne. Ich heb mien eige gruuëtsigheid!” Sjienbaar huuërtj det in ’t doêvelaeve bie de ieërste amoureuze neiginge. Neet völ later  dreidje ze zich eine kwartslaâg zoeëdet ze tegeneuverein kwome te zitte. Des ein ideaal positie òm get mèt de snavels tegenein te tikke. Kusjes gaeve, zèk mer. Det hele ze ein aardig tiêdje vaôl. Toen begoste ze aan ’t volgendj ritueel. De ein spròng ein klein stökske òmhoeëg en ein sekond later dieë die anger ‘tzelfdje. Ònger ’t springe klapdje ze ein paar kieër mèt de vleugels.  Lichelik òm indrök te make. Of òm te laote wete: “wastich kònst kan ich oûch!”

“DOÊVE” verder lezen

VLEEG

Ich zit tösse de middig mien bootremke op te aete. Teske koffie d’r biê. Innegang laes ich de gezèt.Net as ich weer eine kieër inne mik wil biête zeen ich ein vleeg oppe randj vanne koffietas zitte.  Noê kan ich zoeëwiezoeë neet tege vlege in hoês, mer oppe randj van mien tas, des neet òm te hebbe! Normaal bin ich vriê henjig in ’t vange van vlege. Mèt eine snelle zwei-j heb ich neuge vanne tieën kieër ein vleeg te pakke. Kwestie van oefene! Mer noê d’r ein lepelke inne tas òmhoeëg stiktj dörf ich deze taktiek neet toe te passe.  De vlegemepper gebroêke is in dees situatie ouch gein optie. Dus ich tik mèt ’t mes tege de tas zoeëdet de vleeg wègvluugtj. Mer hieël efkes. Dan zètj ze zich oppe randj van ’t tupperware-sjäölke woeë ’t ruikvleis in zitj. Ouch gein ideaal plek òm te meppe. Gedäöldj is noê ein sjoeën zaâk! Gein dinger doon woeëse dalik spiêt van kriegst. Gewoeën de mepper inne aanslaâg haoje!

“VLEEG” verder lezen

NAAS

 

Gek dink eigelik, ein naas. Ònmisbaar en vrieët belangriêk! Ze stiktj neet veur niks ein stök nao veure. Oppe ieërste plaats òntworpe òm te kinne rûke. En reûk kan eine mins hieël erg völ informatie versjaffe.

De kinst lekker dinger rûke zoeë wie beveurbieeldj ònjeklònj of kernieëkes, mer ouch vrieët nötte: dink aan rotte eier of aan versjaaldj beer. Dan kinse ’t bèste mer de naas toehaoje.

De kinst lètterlik op dien naas valle; dan luipse mèt zoeëne roeëje toeter roondj dae mer hieël langsem wègtrèktj. Dao is al ein aod spraekwoord euver in òmloup: ‘Wie zijn neus schendt schendt zijn aangezicht’ Mèt anger weurd, as dien naas  sjaaj heet opgeloupe  dan zuut dien hieël gezicht d’r befroemeldj oet. Det levertj lachwekkendje reacties op en de luipst eigelik veur sjandaal roôndj.

“NAAS” verder lezen

Over St. Antonius, het lengen der dagen en hanengekraai

“Driekeuninge eine haneschrei, St. Teunis ein oor, Leechtemis twieë, en dan telle we neet mieë” 

Een mooi oud Limburgs gezegde over het lengen van de dagen: 

  • Driekoningen 6 januari: een hanenkraai of hanenschrede? 
  • St Antonius 17 januari: 1 uur
  • Maria Lichtmis; 2 februari: 2 uur

Laten we dit gezegde eens aan een nader onderzoek onderwerpen:

Klopt het gezegde wel, wat heeft die haan ermee te maken en hoe goed was het gehoor van de bedenker?

“Over St. Antonius, het lengen der dagen en hanengekraai” verder lezen

IHVBRBGGVDT

 

Trök kiekendj op 2020  maag ich neet klage. ’t Hoês steiter nog, d’n auto rietj wie altiêd en dao keumtj nog steeds rouk oete sjoorsteîn. Edere daâg vèltj de gezèt inne bös, wae kinne os aaf en toe ein paar daag niks doôn permittere en zelfs eine groeëtere tillevisie zaât d’r aan.

Wiejer heb ich neet al te dèk ruzie mèt HEUR gadj, wae kinne de ker inne supermêrtj nog steeds vôl laje en de femilie keumtj sònger kwaoj gezichte regelmaotig òngerein.

“IHVBRBGGVDT” verder lezen

Boek over migranten uit Stramproy

Bij de woorden migranten en Stramproy zal menigeen aan de aan de huidige arbeidsmigranten denken en de bijbehorende huisvestingsproblematiek. We staan er meestal niet bij stil dat ook eeuwenlang mensen uit Stramproy hun geluk elders zochten. Veel van deze migranten namen daarbij Stramproy mee in hun naam. Of de mensen in hun nieuwe omgeving deden dat. Een enkeling maakte daarbij een indrukwekkende carrière: Terwijl hier in 1389 de verdedigingswerken “de graven van Bocholt” aangelegd werden was Gadert van Stramprade al jarenlang muntmeester in Gelre. Hij was het die de Strampraidse gulden sloeg, die afgezien van de naam weinig met Stramproy te maken had.

Ar Stramrood is een afstammeling van een van deze migranten en werkt aan een boek over deze migranten uit Stramproy in de periode 1300-1800. Onderstaande mail van Ar willen we graag onder de aandacht brengen.

“Boek over migranten uit Stramproy” verder lezen