Opening Pieërkes museum Heemkundevereniging Rooj

Zoals ieder jaar is ons Heemkunde museum Pieërkes gedurende de zomer iedere 1e zaterdag van de maand tussen 14.00 en 16.00 uur open voor belangstellenden. Dit jaar echter zal voor de eerste keer geopend worden op Zondag 14 April as, vanaf 13.00 uur .
Dit valt dan samen met de natuurhistorische wandeling bij de Sjans, zoals al in de activiteitenkalender is aangegeven. Zo is er naast natuur ook een portie cultuur te bekijken.
Sins kort is de HKV namelijk in het bezit gekomen van een ‘Zwongmeule’ ( Ned:zwingelmolen). Dit is een apparaat dat vroeger werd gebruikt bij de verwerking van vlas tot linnen.

“Opening Pieërkes museum Heemkundevereniging Rooj” verder lezen

Lekker

‘Zoeë, ich heb weer lekker gaete”, zagt mien vrouw en sjoof de têlder van zich aaf. Zoeën zin is nateurlik ein kompliment veur de kok.
Mer wat noê eigelik lekker is?? Dao is gein algemein antjwoord op te gaeve. “Lekker” verder lezen

Film GRENSGEVAL van Peter Crins in Stramproy


Met plaatselijke filmbeelden uit 1918

Op zondag 17 maart wordt in Stramproy de bekroonde film GRENSGEVAL van Peter Crins vertoond.
Deze film is een unieke documentaire over de Eerste Wereldoorlog in deze regio. Geïnterviewde grensbewoners vertellen uit eigen ervaring op indringende wijze hoe hun leven beïnvloed werd door deze catastrofale oorlog. De verhalen uit het Midden-Limburgse grensgebied met België vormen een belangrijk ingrediënt van GRENSGEVAL. Dit wordt ondersteund door authentiek beeldmateriaal (foto`s en films), dossiers en documenten. Tim Crins componeerde speciaal voor deze film bijpassende filmmuziek en Jo Brunenberg bewerkte het beeldmateriaal en verzorgde de vormgeving.

Extra toelichting op in Stramproy gemaakte filmbeelden uit 1918
Bij de vertoning in Stramproy wordt extra aandacht besteed aan de authentieke filmbeelden met Franse vluchtelingen in 1918. Deze vluchtelingen passeerden destijds de grensovergang bij Stramproy en trokken verder naar Weert. Voorafgaand aan de film worden deze beelden toegelicht en wordt onder andere aandacht besteed aan de locaties waar deze beelden zijn gemaakt.

“Film GRENSGEVAL van Peter Crins in Stramproy” verder lezen

Boek: Namen en Bijnamen van Stramproy

In navolging van de kerkdorpen en gehuchten Moesel, Keent, Boshoven, Hushoven, Laar, Vrakker, Altweerterheide en recent in Swartbroek willen we ook in Stramproy een boek uitbrengen onder de titel ”NAMEN EN BIJNAMEN”. Dit in samenwerking met de Stichting Namen en Bijnamen uit Weert.

Uitgangspunt zijn de huizen/boerderijen en bewoners die er op 1 oktober 1954 woonden.  Op die datum is men destijds overgegaan tot het gebruiken van straatnamen in plaats van wijken. Van elk adres zijn we op zoek naar een foto van het huis of boerderij én de bewoners. Dat kunnen familiefoto’s zijn, maar ook trouwfoto’s of jubileumfoto’s.
Bij de afbeelding van die gebouwen willen we vermelden (en uiteraard foto’s laten zien) welke mensen per genoemde datum op dat adres woonden.
Daarnaast willen we een kwartierstaat plaatsen van elke familie, vooral om de herkomst van de bijnamen te illustreren.
Wij hopen dat u wilt meewerken aan dit uitzonderlijk project.

Dus:  De komende tijd kunt u benaderd worden met vragen op dit gebied.
Heeft u foto’s van de huizen die per 1 oktober 1954 in Stramproy bewoond werden en foto’s van de bewoners dan verzoeken we u dit te laten weten aan het bestuur via Heemkunde.Stramproy@gmail.com.

Lang Laeve

Edere mörge oppe tiêd oet bèd is völ baeter as tot middig in diên nèst blieve ligge. Dageliks ein half oor haard renne duit eine mins ouch good. En nateurlik mèt de fiets nao ‘t werk!
Asse dich die gewuuëndje hebst aangemaete en dich dao strikt aan hèlst kan det diên laeve mèt minimaal 3 jaor verlinge. Asse de lèste minuut van dien douchebeurt iêskaod water euver dien liêf lieëtst loupe kònne dao nog zeker 2 jaor biêkome. Smörges op neuchtere maag eine cognac maaktj de maag sterk. En door völ te lache kinse de doeëd ouch ein stök van dich aaf haoje.

Zoeë zeender eine alikke houp aanbevelinge òm dien laeve te rèkke. Völ daovan stamme van zoeëgenaamdje volkswiêshede; opa en oma wiste ‘t ouch al.
Mer de meiste kome oet “privé-verzamelinge”. Det beteikentj det d’n eine zich ein meneer van laeve heet aangemaete woeë d’r biê zweert, terwiel d’n angere het etiket “volkome belachelik” d’r op plektj.

“Lang Laeve” verder lezen

Cadeau 3: 29 januari 1909, Collecte Huldeblijk voor aanstaande troonopvolger(ster)

Koningin Wilhelmina werd op 6 september 1898 gekroond tot Koningin. Als herinnering hieraan werden in Stramproy een tweetal Wilhelminabomen geplant, een ervan staat prominent op de voorpagina van onze website. 3 jaar later trad ze in het huwelijk met Heinrich zu Mecklenburg-Schwerin, Prins Hendrik vanaf dat moment.

Eind 1908 werd de zwangerschap van de koningin bekendgemaakt door minister-president Theo Heemskerk en op 30 april 1909 werd een kind geboren, de latere koningin Juliana. Daarvoor had Wilhelmina 3 miskramen gehad, de blijdschap was dus groot.

In onze provincie werd een collecte georganiseerd voor een Provinciaal Huldeblijk, een cadeau dus. In Stramproy werd dit per roth georganiseerd; van het Torenroth is onderstaande collectelijst bewaard gebleven.

“Cadeau 3: 29 januari 1909, Collecte Huldeblijk voor aanstaande troonopvolger(ster)” verder lezen

Cadeau 2: Opening kleuterschool en kerkplein

Op de plek van ons huidige kerkplein lagen tot begin jaren 50 enkele boerderijen en andere gebouwen. Nadat deze waren afgebroken ontstond er een open, deels parkachtige ruimte. Tegelijkertijd werd er een nieuwe kleuterschool gebouwd tussen de Fr. Strouxstraat en de oude trambaan. Aanleiding om de Commissaris van de Koningin uit te nodigen voor de opening.

Gouverneur Houben op bezoek in Stramproy. Voorste rij: mevrouw Hoeijmakers, gouverneur Dr. F. Houben, pastoor Crasborn, nn en Pieër van Dael (Mechele) rechts burgemeester Hoeijmakers

Op 21 juni 1956 vond “de opening der nieuwe dorpskern en kleuterschool” plaats door de Commissaris der Koningin Frank Houben.

Wandeling door het park bij de kerk. Vlnr: pastoor Crasborn, gouverneur Dr. F. Houben, burgemeester P.M. Hoeijmakers en van Dael (Mechele) Pieër, 1956
Opening kleuterschool in 1956. links burgemeester Hoeijmakers, nn, gouverneur Dr. F. Houben, pastoor Crasborn, nn en Pieër van Dael (Mechele)

Bij deze gelegenheid kreeg de Commissaris van de Koningin een cadeau aangeboden namens de gemeenschap Stramproy. Een gebrandschilderde opaline voorstelling van Limburgs barok gemaakt door Max Weiss. Max Weiss was een glazenier uit Roermond die in de jaren 40 en 50 een 13-tal gebrandschilderde glas-in-lood ramen heeft gemaakt in de St. Willibrorduskerk in Stramproy.

Afgelopen maand kregen we twee tips dat dit cadeau te koop staat op marktplaats!

Cadeau 1: Foto gemeentehuis van ca 1920

We kennen allemaal het oude gemeentehuis uit 1934 vlak naast de kerk aan de Fr. Strouxstraat.  Sinds open monumentendag  9 september 2018 wappert daar weer trots de Rojer vlag.

Onlangs werden we getipt over een foto van het voormalig gemeentehuis dat ervoor op die plek stond.  Deze is afkomstig uit een album met foto’s van alle toenmalige gemeentehuizen van Limburg, samengesteld in 1922 en aangeboden aan Jhr. mr. Gustave Ruijs de Beerenbrouck, Oud-Commissaris der Koningin in Limburg, bij gelegenheid van zijn tachtigste verjaardag.

De foto is genomen vanaf de huidige Fr. Strouxstraat. Van dit gebouw was wel een detailfoto uit 1928 bekend van de installatie van burgemeester J. M. Stals.

Terug naar 9 september 2018, toen was het exact 100 jaar geleden dat Gustaves zoon Charles van start ging als de tot dan toe jongste en eerste katholieke premier van Nederland met het eerste kabinet-Ruijs de Beerenbrouck. Ook Charles was korte tijd Commissaris der Koningin van Limburg. Hij volgde zijn vader op in mei 1918. Erg lang duurde zijn commissariaat niet. Al op 27 juli 1918 benaderde formateur Mgr. Nolens hem met de vraag of hij premier zou willen worden. Mgr. Nolens was op zijn beurt weer de opvolger van Dr. Schaepman als politiek voorman van de rooms-katholieken. Beiden hebben in Stramproy een straatnaam gekregen.

Kunstwerken teruggeplaatst op Brede school Oprooj

Ooit hingen er 3 kunstwerken aan de buitengevels van de St. Willibrordusschool, en nog een 4e kunstwerk in kleuterschool ‘t Korebermke. Alle deze kunstwerken zijn gemaakt door Piet Schoenmakers en sinds kort zijn ze weer terug op school. Werkgroep KUCH van de dorpsraad verzorgde de restauratie en de terugplaatsing op de buitengevels van brede school Oprooj. Zie hier een beschrijving van Jac van Melick.

Stramproy kent nog een 5e Kunstwerk van Piet Schoenmakers (1919-2009): “Christus’ Hemelvaart”. Voor de ingang van het kerkhof rechts. Voor wie meer kunst wil zien van Piet Schoenmakers vind er van 9 tot 31 maart 2019 in de ECI Cultuurfabriek in Roermond een tentoonstelling plaats: 100 jaar Piet Schoenmakers.

REULE

Reule is van alle tiêje.
Lang geleje haje minse al ein meneer oetgevònje òm aan bepaoldje spulle te kome sònger detter muntjes of pepere aan te pas kwome.
Ein koe tege ein paerd. Of 10 hinne tege ein geît. Of eine lap groondj tege 1000 kilo aerpel.

Mer oûch ‘t reule van deenste waas meugelik. ‘t Reparere van ein kepotte ker tege ‘t wègwirke van ein paar aegestouge. ‘t Helpe bie ‘t kaove van ein koe tege ‘t witte van de kêlder. En altiêd “mèt toe bûle”. Dao kwaam gein gêldj aan te pas. Reule besteit nog steeds. De meist gekke dinger of zake waere gereuldj.

“Dich maakst miene auto…dan gaef ich diene zoon biêlès in wiskunde”. “Dich völst mien belastingpepere in…dan knip (en verf) ich de haor van dien vrouw”. “Ich bak ein paar mikke ….en dan striekst dich miene was”.
Reule begintj al op jònge laeftiêd. Twieê hûve tege eine kauwgum; 3 plaetjes van Ajax-voetballers tege 2 tennisbelkes. Het helpe mèt straf sjriêve tege 3 muulkes van ein net maegdje.

Mer al det gereul luiptj neet altiêd good aaf. Neet veur niks is ‘t spraekwoord òntstange: “Van ruilen komt huilen”. Ein van de twieë reulpertieje kriegtj later spiêt, mer dan is de zaak neet mieër trök te drei-je.
En ‘t geit dèk wiêt! Minse reule waal ins van partner òmdet de verlokkinge te groeët waere. Ze deile dan ein paar daag ‘t hoês, de taofel en ‘t bèd mèt emes anges. Aanvankelik halleluja nateurlik, mer inne meiste gevalle kome de reulers van ein kaoje kermis thoês.

Toch zeen d’r ouch veurbieëldje van reule die biezunjer good hebbe oetgepaktj.
Bekindj is het verhaol van ein joonk menneke in New York dae op sjool begost met ‘t reule van eine groeëte paperclip!!!…tege ein pen. De pen reuldje hae tege ein beukske, het beukske tege ein CD, de CD tege ein video-spelke…
Nao zès jaor, toen hae òngertösse 20 waas gewore reuldje hae ziene Mercedes CXL tege eine Jaguar 12CLI.
En weer twieë jaor later waaster miljonair!
Kee, det is nog ins reule!

Ich leet ‘t verhaol aan mien vrouw laeze en ich vroog heur: “Asse noê ouch ins get zootst kinne reule, woeëse baeter van dinkst te waere, wat zooj det dan kònne zeen?”
“Dan woeëj ich destich, asse op stap bèst gewaestj, oos bèd reuldjest mèt det oppe logeerkamer” zagt ze druuëg. Hoof ich det gesnörk neet aan te huuëre!”

LeiS