Cadeau 2: Opening kleuterschool en kerkplein

Op de plek van ons huidige kerkplein lagen tot begin jaren 50 enkele boerderijen en andere gebouwen. Nadat deze waren afgebroken ontstond er een open, deels parkachtige ruimte. Tegelijkertijd werd er een nieuwe kleuterschool gebouwd tussen de Fr. Strouxstraat en de oude trambaan. Aanleiding om de Commissaris van de Koningin uit te nodigen voor de opening.

Gouverneur Houben op bezoek in Stramproy. Voorste rij: mevrouw Hoeijmakers, gouverneur Dr. F. Houben, pastoor Crasborn, nn en Pieër van Dael (Mechele) rechts burgemeester Hoeijmakers

Op 21 juni 1956 vond “de opening der nieuwe dorpskern en kleuterschool” plaats door de Commissaris der Koningin Frank Houben.

Wandeling door het park bij de kerk. Vlnr: pastoor Crasborn, gouverneur Dr. F. Houben, burgemeester P.M. Hoeijmakers en van Dael (Mechele) Pieër, 1956
Opening kleuterschool in 1956. links burgemeester Hoeijmakers, nn, gouverneur Dr. F. Houben, pastoor Crasborn, nn en Pieër van Dael (Mechele)

Bij deze gelegenheid kreeg de Commissaris van de Koningin een cadeau aangeboden namens de gemeenschap Stramproy. Een gebrandschilderde opaline voorstelling van Limburgs barok gemaakt door Max Weiss. Max Weiss was een glazenier uit Roermond die in de jaren 40 en 50 een 13-tal gebrandschilderde glas-in-lood ramen heeft gemaakt in de St. Willibrorduskerk in Stramproy.

Afgelopen maand kregen we twee tips dat dit cadeau te koop staat op marktplaats!

Cadeau 1: Foto gemeentehuis van ca 1920

We kennen allemaal het oude gemeentehuis uit 1934 vlak naast de kerk aan de Fr. Strouxstraat.  Sinds open monumentendag  9 september 2018 wappert daar weer trots de Rojer vlag.

Onlangs werden we getipt over een foto van het voormalig gemeentehuis dat ervoor op die plek stond.  Deze is afkomstig uit een album met foto’s van alle toenmalige gemeentehuizen van Limburg, samengesteld in 1922 en aangeboden aan Jhr. mr. Gustave Ruijs de Beerenbrouck, Oud-Commissaris der Koningin in Limburg, bij gelegenheid van zijn tachtigste verjaardag.

De foto is genomen vanaf de huidige Fr. Strouxstraat. Van dit gebouw was wel een detailfoto uit 1928 bekend van de installatie van burgemeester J. M. Stals.

Terug naar 9 september 2018, toen was het exact 100 jaar geleden dat Gustaves zoon Charles van start ging als de tot dan toe jongste en eerste katholieke premier van Nederland met het eerste kabinet-Ruijs de Beerenbrouck. Ook Charles was korte tijd Commissaris der Koningin van Limburg. Hij volgde zijn vader op in mei 1918. Erg lang duurde zijn commissariaat niet. Al op 27 juli 1918 benaderde formateur Mgr. Nolens hem met de vraag of hij premier zou willen worden. Mgr. Nolens was op zijn beurt weer de opvolger van Dr. Schaepman als politiek voorman van de rooms-katholieken. Beiden hebben in Stramproy een straatnaam gekregen.

Kunstwerken teruggeplaatst op Brede school Oprooj

Ooit hingen er 3 kunstwerken aan de buitengevels van de St. Willibrordusschool, en nog een 4e kunstwerk in kleuterschool ‘t Korebermke. Alle deze kunstwerken zijn gemaakt door Piet Schoenmakers en sinds kort zijn ze weer terug op school. Werkgroep KUCH van de dorpsraad verzorgde de restauratie en de terugplaatsing op de buitengevels van brede school Oprooj. Zie hier een beschrijving van Jac van Melick.

Stramproy kent nog een 5e Kunstwerk van Piet Schoenmakers (1919-2009): “Christus’ Hemelvaart”. Voor de ingang van het kerkhof rechts. Voor wie meer kunst wil zien van Piet Schoenmakers vind er van 9 tot 31 maart 2019 in de ECI Cultuurfabriek in Roermond een tentoonstelling plaats: 100 jaar Piet Schoenmakers.

REULE

Reule is van alle tiêje.
Lang geleje haje minse al ein meneer oetgevònje òm aan bepaoldje spulle te kome sònger detter muntjes of pepere aan te pas kwome.
Ein koe tege ein paerd. Of 10 hinne tege ein geît. Of eine lap groondj tege 1000 kilo aerpel.

Mer oûch ‘t reule van deenste waas meugelik. ‘t Reparere van ein kepotte ker tege ‘t wègwirke van ein paar aegestouge. ‘t Helpe bie ‘t kaove van ein koe tege ‘t witte van de kêlder. En altiêd “mèt toe bûle”. Dao kwaam gein gêldj aan te pas. Reule besteit nog steeds. De meist gekke dinger of zake waere gereuldj.

“Dich maakst miene auto…dan gaef ich diene zoon biêlès in wiskunde”. “Dich völst mien belastingpepere in…dan knip (en verf) ich de haor van dien vrouw”. “Ich bak ein paar mikke ….en dan striekst dich miene was”.
Reule begintj al op jònge laeftiêd. Twieê hûve tege eine kauwgum; 3 plaetjes van Ajax-voetballers tege 2 tennisbelkes. Het helpe mèt straf sjriêve tege 3 muulkes van ein net maegdje.

Mer al det gereul luiptj neet altiêd good aaf. Neet veur niks is ‘t spraekwoord òntstange: “Van ruilen komt huilen”. Ein van de twieë reulpertieje kriegtj later spiêt, mer dan is de zaak neet mieër trök te drei-je.
En ‘t geit dèk wiêt! Minse reule waal ins van partner òmdet de verlokkinge te groeët waere. Ze deile dan ein paar daag ‘t hoês, de taofel en ‘t bèd mèt emes anges. Aanvankelik halleluja nateurlik, mer inne meiste gevalle kome de reulers van ein kaoje kermis thoês.

Toch zeen d’r ouch veurbieëldje van reule die biezunjer good hebbe oetgepaktj.
Bekindj is het verhaol van ein joonk menneke in New York dae op sjool begost met ‘t reule van eine groeëte paperclip!!!…tege ein pen. De pen reuldje hae tege ein beukske, het beukske tege ein CD, de CD tege ein video-spelke…
Nao zès jaor, toen hae òngertösse 20 waas gewore reuldje hae ziene Mercedes CXL tege eine Jaguar 12CLI.
En weer twieë jaor later waaster miljonair!
Kee, det is nog ins reule!

Ich leet ‘t verhaol aan mien vrouw laeze en ich vroog heur: “Asse noê ouch ins get zootst kinne reule, woeëse baeter van dinkst te waere, wat zooj det dan kònne zeen?”
“Dan woeëj ich destich, asse op stap bèst gewaestj, oos bèd reuldjest mèt det oppe logeerkamer” zagt ze druuëg. Hoof ich det gesnörk neet aan te huuëre!”

LeiS

Tentoonstelling: Spanning aan de grens in de Bieb in Rooj.

Het gemeentearchief Weert heeft de presentatie ‘Spanning aan de grens,- Weert, Stramproy en de ‘Groote Oorlog -‘ samengesteld.

Als aanvulling op de lezing van drs. Theo Schers van 25 okt j.l. is deze tentoonstelling in de Bibliotheek in Stramproy gratis te bezichtigen van 11 nov t/m 1 jan.

Hoewel Nederland zich tijdens de Eerste Wereldoorlog neutraal opstelt, zijn de gevolgen van het conflict voor ons land en daarmee ook voor Weert en Stramproy duidelijk zichtbaar. De presentatie bestaat uit negen panelen. Samen vormen zij een overzicht van de gebeurtenissen in Weert en Stramproy voor, tijdens en na de Eerste Wereldoorlog ook wel, de ‘Groote Oorlog’ genoemd.

Acht thema’s en film uit 1918
De thema’s van de panelen zijn: Aan de rand van de oorlog, Militairen in de stad, Belgen te gast, Spanning aan de grens, Opnieuw vreemdelingen, Rampspoed, Late perikelen en Naweeën.
Ook is de film met beelden uit oktober 1918 te zien. De opnames tonen onder meer een colonne Franse vluchtelingen vanaf de Belgische grens bij Hense Koeëb naar het Stationsplein in Weert.

Een initiatief van het gemeentearchief Weert en Heemkunde Stramproy.

…DAE KÂNTJ OP…

Wat erg veur de hândj liktj en de simpelheid zelf  liêktj heet dèk eine lange en ingewikkeldje achtergroôndj. Asse inne auto van richting verangerst zètse de richtingaanwiêzer aan. Dae zitj ònger hândjbereîk aan ’t steûr en de kònst hum mèt diene pink bedene. Mèkkelik zat! Mer det is neet altiêd zoeë gewaestj! De allerieërste auto’s haje gein richtingaanwiêzers!
De chauffeur (dae dèk inne ope locht zaât) gaaf richting aan door ziene êrm oet te staeke. Zoeëwie fietsers noê ouch doôn (asse teminste fatsoên hebbe). Trouwes…dao zeen noê nóg steeds auto’s (old-timers) woeëbiê richting aangaeve mèt de henj gebeurtj!!
Knappe köp bedachte vervolges eine richtingaanwiêzer inne vorm van ein klein oetklapbaar ‘ermke’, det woort bedeendj door…. aan ein touke te trèkke!! Echt waor! Later kwaam de elektriek en toen kreeg det ermke ouch eine naam, euvergenome oet ’t Frâns: clignoteur!
Alwiel zitte knipperleechte ane veur- en achterkântj van oze auto mer ouch oppe spegels en sòms inne achterroêt. Dus… wat is nog simpeler dan richting aangaeve! Zootse meine…
Mer de werkelikheid is anges! Dageliks gebeure hòngerte òngelökke òmdet eine besteurder ’t anger verkieër neet lieëtj wete welke richting hae opwiltj. Aan die naolaotigheid zeen álle verkieërsdeilnemers sjöldjig, dus ouch fietsers, bròmmers, moters, auto’s, bösse, vrachtwages en zelfs trams!
Oplossing?? Trök nao ’t begin! Installeer op eder vehikel weer eine clignoteur. Det oetfloepbaar lêmpke weurtj drek door edereîn gezeên; want ‘t heet ein magische aantrèkkingskracht!!

LeiS

Kinderen ojbs de Duizendpoot planten duizend krokussen op traject Dodendraad

Op donderdag 25 oktober plantte 32 kinderen van groep 7/8 van ojbs de Duizendpoot witte krokussen om het traject van de Doodendraad uit de eerste Wereldoorlog te markeren. De dag begon met een bijeenkomst bij de reconstructie van de Dodendraad bij Kempkes, in de buurt van de Uffelse Molen, samen met kinderen van de basisschool uit Neeritter.

 

Daarna werden bij Hense Koeëb in de speeltuin krokussen geplant en vervolgens langs het Dekkersstraatje en langs de Helmuskesweg, samen met de leerkracht, ouders en leden van de Heemkundevereniging Stramproy.

 

 

 

 

 

 

 

En nu maar wachten tot de krokusvakantie!

Lezing WO1: Spanning aan de grens in Stramproy

Op donderdag 25 oktober 2018 om 19:30 verzorgt drs. Theo Schers van het gemeentearchief Weert een lezing in De Zaal in Stramproy met als titel: Spanning aan de grens – Weert, Stramproy en de “Groote Oorlog”-.

Aan de hand van unieke documenten uit het Gemeentearchief Weert voert Schers de aanwezigen langs opmerkelijke en belangrijke gebeurtenissen tijdens en na de Eerste Wereldoorlog. Deze oorlog ligt mede aan de basis van de volgende catastrofe: de Tweede Wereldoorlog.


Franse vluchtelingen in okt 1918, waarschijnlijk gefilmd tussen Stramproy en Weert. Heeft u een idee waar?

100 jaar geleden, oudste filmbeelden Stramproy en Weert

In november is het honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog eindigt. Hoewel Nederland neutraliteit nastreeft, gaat dit conflict niet aan ons land voorbij. In de zomer van 1914 wordt in  Weert een detachement Huzaren gelegerd. Mannen worden gemobiliseerd en elders in het land gestationeerd. In augustus worden de eerste Belgische vluchtelingen in  de stad opgevangen. In oktober 1918 komt opnieuw een grote groep vluchtelingen. Deze keer zijn het Fransen die via Stramproy met duizenden te voet of met paard en kar en zelfs met de tram naar Weert komen. De gevolgen voor de stad en haar inwoners worden aan de hand van documenten, foto’s en originele filmbeelden toegelicht.

De dodendraad

Vanaf 1915 wordt de grens met België ‘hermetisch’ afgesloten; een elektrische draad moet er voor zorgen dat er geen onbevoegde grensovergang van personen en goederen plaatsvindt. Er sterven circa 500 vluchtelingen bij een poging de grens te overschrijden. De afzetting krijgt dan ook snel de naam ‘de dodendraad’.

Naweeën

De politieke onrust in Nederland, mede veroorzaakt door de revoluties elders in Europa zorgen ook in Weert voor de nodige commotie. De redenen om  ‘Motie van Trouw’ uit oktober 1918 van een aantal standsorganisaties aan het Nederlandse vorstenhuis en regering te richten, komen aan de orde. Op het begraafplaats aan de Molenpoort zijn na de oorlog herdenkingsmonumenten opgericht voor burger en militaire slachtoffers uit Frankrijk en Duitsland. Over het hoe en waarom worden toegelicht.

De lezing is een initiatief van het Gemeentearchief Weert en de Heemkundevereniging Stramproy. Aanvang is om 19.30 uur bij gemeenschapscentrum De Zaal Mariastraat 1 in Stramproy.

Entree (inclusief een kop koffie of thee) € 4,-

Geslaagd grensspektakel bij evenement aan de Bocholter graven

We kunnen terugkijken op een bijzonder geslaagd Grensgevallen evenement bij de Bocholter graven. Ook het grensspektakel over 6 eeuwen geschiedenis viel goed in de smaak bij het publiek.
Deze opvoering werd samengesteld, georganiseerd en gespeeld door leden van onze heemkundevereniging met hulp van met een aantal gastgroepen en gastacteurs.

Vooral de ontvoering van de abdis in 1441 met de stoet met paard en wagens met buit maakte veel indruk. Schutters van St. Laurentius Bocholt speelde voor Loonse soldaten.

Foto: Thieu Niellissen


Groepsfoto met een deel van de acteurs rondom de “vlaeyen en miekken” die de soldaten van Napoleon aan de “bangenetten staeken en langs de peerden hingen”.  De schutters van St. Antonius Stramproy speelde voor huzaren van Napoleon die op Rooj kermis zondag 14 september 1794 Rooj binnenvielen.
Foto: Thieu Niellissen

 

Paul Smeets heeft het hele evenement op een zeer sfeervolle manier in beeld gebracht:

Bocholter graven 30/09/18

Burgemeester Heijmans spendeerde er nog een tweet aan.