Auteur: Lei

Õngergeteikendje wiltj zich in deze geëmancipeerdje waereldj neet laote kinne en duit de lèste tiêd regelmaotig de boeëdsjappe en bemeutj zich mèt ‘t aete. Nao in ‘t begin völ blunders gemaaktj te hebbe en nao detter dèk aangebordj vleis oet ‘t kèlle kwaam begintj d’r noê get henjigheid binne te sluipe en weurtj de middig mèt smaak nao binne gewirktj. Echte keuketerme wie ‘fruite’, ‘blanchere’, ‘au-bain-marie’ en ‘binje’ zeen gein geheime mieër veur deze kok

Dao is waal ein anger probleem. Ich maak dèk te völ klaor. Aster ein stök of veer gesjèldje aerpel in ‘t water zeen geploonstj sleit de twiefel toe. Istj genògt of zal ich d’r toch nog mer eine biê doon? Zoeë istj ouch mèt de bloomkoeël. Zal ich hum hieëlemaol klaormake, of toch mer lever ein paar ruuëskes beware veur sangerdaags? En zal ich de kilo gehaktj hieëlemaol tot bölkes dreie of kan ich ein bitje beware veur de spagetti dae dees waek mesjien op ‘t menu keumtj te staon. Dèk weurtj gekoze veur de lèste optie. En bekans aeve dèk blieftj d’r get euver. De restante waere in kumkes gedaon mèt ein plestiekske d’r euver haer en dan de keulkast in.

Det geit zoeë door en aan ‘t inj vanne waek zitj de keulkast vôl mèt eine hieële houp kletskes. Te weinig en te versjillendj òm eine middig mèt veerdig te make en te jaomer òm wèg te kiepere.

Mien aojers kindje dit probleem neet. Die haje hinne en verkes. Die bieëste krege ‘wat vanne taofel euverbleef’. Ze wore neet kieskeurig. Ein beumke sop, dao-in wat gekookdje aerpel en wat moos, gelardeerdj mèt eine kwak pudding woeë ‘t vêl al op stòng. Alles òngerein! Pik pik,  slòbber slòbber. Binne de kortste kieëre waas alles op. Goje kost en neet deur.

Òmdet bie os gein vieë mieër te bekinne is, zeen d’r veur ‘t kletskes-probleem twieë oplossinge. De kinst de restante inne voelnisbak deponere, leefst in ‘t GTF-vak, of  door de wc speule. Det lèste is neet aan te raoje aster völ vèt biê zitj. Mer sinds veurige waek ister ein simpel alternatief opgedoke. Bert, miene buurman  heet zich eine flinke herdershoondj aangesjaftj. Nog joônk, speuls en aktief en dae kan aete wie ‘ne baer!! Nao ein kort euverlèk vònj Bert ‘t prima det ich veurtaande kletskes in ein kèlle tösse de konifere doorsjuuf. Hooftj  hae minder brokke te koupe, de hoondj is mieër as kòntênt en ich bin verlostj van miên probleem. Allein gister vònj ich ‘t penke nog vôl trök. Waarsjienlik haaj d’r te völ broccoli en te weinig vleis in gezaete.

LeiS

Ich mòt dèkker dan normaal ein paar noe sjoôn koupe. Det keumtj òmdet de hakke van mien sjoôn sneller aafsliête dan de rest vanne zool. De kinst d’r bie ein of anger hakkebar waal ein noe stökske ònger laote zette, mer tis proont of det noe stökske ‘t nóg sneller begeuftj dan de originele hak. Det sjutj dus neet op.

Op nao de winkel. Meistal geit ZU mèt. Die lieëtj heur keus altiêd valle op  anger modelle dan die ich veur ouge heb. Ich mòt namelik niks hebbe van sjoôn mèt spitse tuppe. Des neet allein lieëlik mer ouch neet good veur de tieëne. Ich heb noê pas begrepe wòrròm vroulu mieër last hebbe van aegestouge dan manslu.

Det keumtj òmdet de dames zulke spitse tuppe hebbe det de tieëne  hieëlemaol inne knel kome te zitte. Ich zeuk dus nao modelle woeë-in de jubelaars alle ruumdje hebbe. Komfortabel, mer ein rojaal sjoônbrèdje  uigtj wat minder elegant dan ein spits modelke. Euver de kleur hoof ich neet te steggele. Tis broên of zwart. Niks anges.

Dan ister de keus tösse sjoôn mèt nistels, mèt klittebandj en instappers. De lèste categorie heet ’t dèk zwaor te verdure. Want asse dien veut dao in mòst wurme  heet de achterkantj völ te lieje. Ich heb neet altiêd de tiêd en de zin òm te zeuke woeê de sjoetrèkker liktj,  dus ich doe en vreut en wrik net zoeë lang tot de voot inne sjoôn floeptj.

Klittebandj wirktj get baeter…teminste in ’t begin. Mer wie aojer de sjoôn wie mieër pluuskes en anger òngeregeldjhede zich dao in vast zette. Minder grip is ’t gevolg. Dus ich kees bekans altiêd veur sjoôn mèt gewoeën nistels. Dao zeen versjillendje meugelikhede wiese de nistels door de gaetjes vaemst. Mer in völ gevalle bliêktj bie ’t binje det ‘t ein inj ein bitje langer is dan ’t anger inj. Det kan ich neet lieje! Ze mòtte allebei aeve lânk zeên!!!

Tis mich get mèt sjoôn! En mèt sjoôn koupe. Het leefst zooj ich de ieërste en bèste doeës woeë maot 42 op steit oet ’t sjaâp trèkke en gaon aafraekene. Tis det ZU mich tegehèltj.

Mer ’t allerergste is as nao ein minuut eine verkuiper (of -ster) nao mich haer keumtj en de knoerstòm vraog stèltj: “En…kintj gae ’t vinje menieër?” Ich zooj dan kinne zègge; ‘Jao, ich zeuk ein paar braaf brei-j, zwarte sjoôn mèt nistels. Mer det zèk ich neet, want dan keumtj dae kaerel mèt eine stapel doeëze aandrage, inclusief advieze woeë d’r niks van meintj! En dao heb ich gein zin in!!!! Woeëndje ich mer in Afrika!

LeiS

Vraog ’t edere sjriêver! Maaktj neet oet wat veur type. Eine bokesjriêver, eine dichter, eine columnist, eine leedjesmaeker. Ze zulle ’t allemaol beame: Sjriêve keumtj eigelik nieër op….sjrappe, wèglaote. Dus braaf breid beginne en daonao kritisch naoloupe wat euverbodig is. Stèl desse ein verhaol hebst gemaaktj van 4 bladzijde. Eine ieërste opzèt. Dan geise sjave en beitele, sjore, strepe, wèglaote, verangere. Oppe doôr ister nog mer 1 bladzijde mieër euver. Mer dan hebse wáál get goods! Det liêktj allemaol hieël gemèkkelik, mer tis knoermeulik! Toch meintj òngergeteikendje in alle besjei-jeheîd detter de kunst van het wèglaote…….

Stillekesaan toch al braaf good ònger de knie heet gekrege……

LeiS

Eine laevendje mins maaktj van alles mèt. Det zagt miêne opa al, dus zaltj waal waor zeen. Sterker nog, het ís waor.

Ich waas inne boreboondj. Dao mòsse in deze tiêd toch aaf en toe ins haer. òm spul te koupe tege de klieë in’t gezòn. Of veur ein hèksjieër, ein paar stevele of………….Wie ich haaj wat ich most hebbe reej ich mèt de ker richting kassa. Dao wore mich ein paar minse veur. Mer de mins vlak veur mich veel op. Nae, neet haezélf, mer watter inne ker haaj Dao loge (ich haaj ze snel getèldj) 16 flesse bleikwater in. Ein soort chloor.

Det zuse neet aldaag, dus mien fantazie begost te wirke. Mesjien waaster waal vriewilliger bie de voetbalklup en heel hae de wc’s en douches zûver. Mesjien moster  de veurraod in ’t verzörgingstehoês op peil bringe. Mesjien waas ’t spul inne reklaam en haaj ich det gemist. Bliêkbaar vònj de klantj zelf ziene aankoup toch ouch ein tikkelke vreemdj. Want ich huuërdje hum tege de kassière ein verklaoring gaeve veur de inhoud van zien ker. “Ich heb ein groeët terras”, vertroedje hae ’t maegdje toe, “en miene buurman ouch. De tegels zitte hieëlemaol ònger de greune aanslaâg en det wille wae gaer wègsjròbbe”.

Det waas ein aannemelike verklaoring. De mins achter mich haaj ’t gesprek bliêkbaar gevolgdj. En hae wist wat det bleikspul kan aanrichte. Hae zagt (neet te haard) tege mich:“Dan kan  d’r innegang de groondj òm zien terras aafgrave, want dao gruutj de komendje maondje gein speerke greunigheid mieër!”

’t Kassamaegdje vroog ane chloor-klantj: “Wiltj gae zegelkes, menieër?” “Jao, doot mer, zagt hae, mien vrouw spaartj alle soorte zegelkes. Sònger zegelkes dörf ich neet thoês te kome!”

LeiS

In hoêze kollumnist woeëne spaarzaam minse. Woeë d’r bezunigdj kan waere weurtj bezunigdj. Wae haoje mèt ein sjerp oug inne gate wat oppe reklaam is en bie welke winkels speciaal aanbejinge zeen. Pas as de gater inne zök neet mieër te stoppe zeen en as de hakke vanne sjoon té sjeif zeen aafgeloupe weurtj d’r get noets gekochtj. Die meneer van doon is veur os hieël gewoeën. Van opa en oma en van pap en mam mètgekrege. “Zuinigheid met vlijt bouwt huizen als kastelen” waas ein bekindje spreuk. “Eder döbbeltje mosse òmdrei-je veurdesse ‘t oetgeufst”. Asse het noets ein bitje volgst inne waereldj en mèt name euver geldj det aan oorloge weurtj oetgegaeve waere gein döbbeltjes mieër òmgedreidj. Ouch gein euro’s. Asse huuërst wievöl miljarde d’r door de locht vlege geit det  wiêt bove mien klak. Allein al in Europa zevehòngerd zeventjig miljard euro Ein astronomisch bedraâg desse dich neet veur kinst stèlle. Òngevieër zoeëvöl körrelkes as in 1000 kilo sòkker gaôn. As Hollendj zoeë riêk waas kost ederein mèt 25 al mèt pensioen en alle gepensioneerdje koste edere maondj ein klein tòn opstriêke. 770.000.000.000 euro!!

Wat ich mich aafvraog: Woeë liktj det gêldj allemaol??  Liktj det in staepelkes van (òm te beginne €1000) mèt ein stiekske d’r òm?? En ligge die staepelkes in doeëze?? En staon die doeëze 10 hoeëg en 20 breid in groeëte magaziene?? “Nae”, zeet buurman Bert, “dae hoûp gêldj besteit neet echt!” Det is theoretisch gêldj, det mòsse d’r biê dinke, det kinse neet aanrake. Mèt ein sjiek woord hètj det ‘virtueel gêldj’. Kee, zoeëget kan ich neet bevatte. Gêldj woeëmèt gehanjeldj weurtj mer detter eigelik neet is. Het mòt neet völ gekker mieër waere!

Nog ein paar stappe wiejer…en dan kinne wae oze portemonnee wèggoeëje. Net zoeëwie alle spaarverkes en alle zök die nog örges ònger ein bèd ligge. Dan besteiter hieëlemaol gein gêldj mieër. Alle transacties gaon elektronisch via eine pas en ein sjerm. De zuust neet  mieër watter gebeurtj. Des toch ein akelig idee. En det heet gevolge. Ich kan dangerdaag mien kleinkindj niks mieër inne henj stoppe; zwartwirke weurtj ònmeugelik. De vieë-koupman hooftj inne kroeg neet mieër te tuine mèt zien dikke portefeuil. En euvervallers hove gein aoj vroukes mieër van heur tasje te berove. Want dao zitj niks mieër in as eine zakdook en ein rölke paepermeuntjes.

LeiS

Net wie hieël völ vrouluu heet ZU eine speciale bandj mèt heure kapper. Of baeter, mèt heur kapster, want dao heet nog noeët eine manskaerel aan heur haor gezaete. Jao, ich as echtgenoot nateurlik waal, mer dan waas ‘t mieër òm get te kroele en neet òm d’r de sjieër in te zètte. Vrouwe en kapsters hebbe get mèt deindanger. Vrouwe zoje in paniek rake asse neet òmme drie waeke de salon koste binnestappe. Want de haor zeen heilig. En de kapster zuût in ein vrouw ein gewillig slachtoffer. De vrouw met de sjieër heet ein loesterendj oeër, eine vlotte babbel en weit alles euver de noetste trends, snits, en kleur. Daodoor zeen kapsters groeëtverdeners gewore. Want vrouluu wille namelik altiêd juust détgene woeëmèt moder nateur heur noê nét neet gezèngeldj heet. Welke vrouw is kontent mèt heure nateurlikke haorbos? Gein!

Lees verder “HAOR”