VERWÖRMING

De zomer is dudelik òm. Wae hebbe in huize kollumnist al weer ein paar waeke de verwörming aangezatte. Tis altiêd effe spannendj of tink nog waal wiltj bolle naodetter ein paar maondj oete running is gewaestj.

Ich dreidje de thermostaat tot tege de twintjig… ich huuërdje ein kort gekir en de vlam zater weer ònger. Ein herkinbaar en dankbaar moment.

De verwörming aan kostj nateurlik geldj. De huuërst de ketel oppe zolder zien werk doon en asse bie ein klaor locht boete kiekst wie haard de sjoorstein rouktj dan duit ’t bekans pien inne portemonnee. Dao steit tegeneuver det de verwörming ouch veur prettige geveules en veur gemaâk kan zörge.

Lees verder “”

TRÖK VAN VAKANTIE

Hè hè, trök van vakantie…! Mien vrouw en ich hebbe 3 waeke in sjoeën oorde vertoefdj. Boetegewoeën! Völ gezeên, good gaete en gedroonke en ’t lekkerste waer desse dich kinst bedinke.

Mer noê zeen wae trök en wae sleipe de koffers binne. De stapel was veur ’t wasmesjien weurtj almer groeëter. Gebroêkdje en òngebroêkdje kleijer ligge doorein. Mer ZU riskeertj niks en meintj det de hieële reutemeteut gewasse mòt en nao 10 minute zoemtj de Zanussi kontênt veur de ieërste rit.

Lees verder “”

WITTE ZÖK

Zaoterdig waastj sjoeën waer en ZU en ich haje oszelf getrakteerdj op ein lekker drênkske ònger ein parasol. Mèt vriê oetzicht! Het is altiêd aangenaam òm op ein terrasje te zitte en te kieke nao de minse die veurbiê loupe.

‘Kiek dae dao!’ zagt ZU inins, dae mins dae dao veur luiptj! Det kan toch neet!’ Ich snapdje neet drek wat ze bedoeldje en vroog:

‘Wat kan den neet?’

Lees verder “WITTE ZÖK”

SJÒKKELAAT

Mien opa  en oma wiste nauweliks wat ‘t waas: op stap gaon. In heure tiêd bestòng det fenomeen neet. Het waas de hieël waek haard wirke; ouch op zaoterdig en zònnig. Want ein koe kan heur melk in het week-end neet ophaoje en verkes beginne allein mer haarder te kake asse neet op tiêd heure slòbber veurgezatte kriêge.  Oma haaj nog noeëts ein kefee ane binnekantj gezeen. Asse toen as vroumes de ‘kroeg’ binnekwoomst stòng det geliêk aan ieëwige sjanj. Opa kwaam d’r hieël aaf en toe waal, mer allein op biezunjer daag, zoeëwie 2e Paosdaag of 2e Pinksterdaag. Dan veroorloofdje hae ‘t zich òm nao de hoeëmes ein kònjekske gaon te drinke. Sòms twieë, mer dan heel ‘t écht op. Hae roukdje d’r ouch ein sigaar biê. Òm 12 oor  ging hae betale en dan kocht hae innegang ein stök sjòkkelaat veur  oma. Die peuzeldje det sònnessmiddes  veur de helft op en de anger helft bewaardje ze veur de zònnig dao-op.

Lees verder “SJÒKKELAAT”

Naas

Gek dink eigelik, ein naas. Ònmisbaar en vrieët belangriêk! Ze stiktj neet veur niks ein stök nao veure. Oppe ieërste plaats òntworpe òm te kinne rûke. En reûk kan eine mins hieël erg völ informatie versjaffe. De kinst lekker dinger rûke zoeë wie beveurbieeldj ònjeklònj of kernieëkes, mer ouch vrieët nötte: dink aan rotte eier of aan versjaaldj beer. Dan kinse ’t bèste mer de naas toehaoje.

De kinst lètterlik op dien naas valle; dan luipse mèt zoeëne roeëje toeter roondj dae mer hieël langsem wègtrèktj. Dao is al ein aod spraekwoord euver in òmloup: ‘Wie zijn neus schendt schendt zijn aangelaat’ Mèt anger weurd, as dien naas sjaaj heet opgeloupe dan zuut dien hieël gezicht d’r opgefroemeldj oet. Det levertj lachwekkendje reacties op en de luipst eigelik veur sjandaal roôndj. En wat te doon asse brildrager bèst??? Det weurtj meulik. Sònger naas geine bril! (Effe ein klein anger ziespoôr: Dao zeen oûch minse die door heur naas kalle!)

Behalve geure bepaole kinse mèt dien naas völ anger kântje oet. En dan heb ich ’t euver de figuurlikke beteikenis. Zoeë kinse dien naas örges instaeke. Det beteikentj dan desse dich örges mèt wilst bemeuje woeëse neet völ mèt te make hebst; sòms op ’t gevaor aaf desse d’r eine flinke tik op kriegst.

Wiejer kinse dien naas örges veur ophale; de hebster gein zin in of de löst get neet. In eder geval hèltj ’t in desse get aafkeurst.

Asse mèt dien naas inne windj luipst kiekse op anger minse nieër, de duist oete huuëgdje en keumst aanstèllerig euver. Neet te dèk doon want de weurst d’r neet sympatieker door gevònje!

Dan kinse ouch nog momente mètmake desse lieëlik op dien naas mòst kieke; de kriest dan eine tegevaller te verwirke. Beveurbieëldj as oetkeumtj det wasse altiêd beweerdj hebst neet waor bliêktj te zeên.

Emes kan zien naas achternao loupe; sònger nao te dinke of ein bitje doelloos ein willekeurige richting inslaon.

Asse örges ‘ein gooj naas veur hebst’ dan kostj ’t dich neet völ mote òm dinger precies aan te veule.

Tenslotte kinse ‘ònraod rûke’,  en det wiltj dan zègge  desse op ein of anger meneer gewaar weurst detter get neet daûg.

Het is dus zaâk òm dien naas mèt zörg te behanjele. Tot ’t moment keumtj det wae (volges Rowwen Hèze) “allemaol mèt de ‘neus’ òmhoeëg gaon”. Haoj ze dus in ieëre! Bin d’r zunig op!

De allerbèste meneer òm dao veur te zörge is naas(te)liefde te betrachte!

LeiS

OP BEZEUK

 

Ich waas op bezeuk  in ’t bejaordjehoês. Neet hiê mer inne stad. De mins dae jaore naeve mich haaj gewoeëndj woort 90 jaor. Dus ich ging hum ein hendje gaeve. En ein duuëske sigaerkes. Want hae kan ’t roukverbod neet waardere  en paftj d’r nog löstig op los. Wat zootse ouch oetsjei-je asse 70 jaor gerouktj hebst!

Toen ich aanbeldje gebeurdje d’r ieëst ein puuëske niks. Net wie ich dacht detter neet thoês waâs huuërdje ich get gestòmmel en geslof en dreidje de sleutel in ’t sloôt. “Ha’ zagter, “kom binne”. Ich waas effe ein tukske aan’t doon, want straks keumtj nog mieër bezeuk. ‘Gank zitte! Wilse ein tas koffie? Of lever eine borrel?” Ich koos veur ’t lèste. Hae slufdje nao de kamerkast en pakdje twieë glaeskes. “Pak dich de fles mer oete keulkast zagter. “En sjöd zelf mer in want ich kan mien hândj neet good stilhaoje”

“Ich waal”,  zagt ich bitje plaogendj en dreidje de sjroéfdop los. “Tot aan ’t rendje zagter, ‘want die glaeskes van alwiel dao kan niks mieër in!” Ich dieë wat mich waas ‘opgedrage’ en zat zien glaeske op ’t biêzèt-täöfelke naeve ziene stool. ‘ “Proost dan”, lachdje ich,  “op nao de 100!” “Ho ho, doot mer éin veur éin; eder jaor is ein jaor winst!

“Wilse ouch ein sigaerke?” vroog hae.Ouch det sloog ich neet aaf en wae stoke allebei zoeën  broên stekske aan. De kamer waâs drek gevöldj mèt roûk. Hae genoôt d’r dudelik van.  Net asof hae bie edere trèk nog ins stökskes oet ziên laeve veurbiê zaâg kome. En  in kombinatie mèt ziên borreltje smaakdje de sigaar dudelik nóg baeter! Hiê zaât eine tevreje mins, 90 jaor aôd. Speerwitte haor, en eine blik van 100 jaor laeveservaring.

Ich dacht bie michzelf: “As ich op mien 90e ouch nog zoeë kwiek bin en d’r nog zoeë vitaal oetzeen, dan teiken ich drek!” Hae vroog nog wietj mèt mien vrouw en wichter waâs en de belangstèlling waas gemeindj. Ziên geheuge haaj hum nog neet inne steek gelaote.

De tiêd waas òmgevloge; et waas ein gezellig bezeuk-eurke. Toen de sigaar op waâs en wae drie glaeskes achtereuver haje gekieptj gaaf ich hum ein handj. Ich zagt: “Dangerdaag kom ich uch hale mèt de auto en dan pak ich uch mèt nao os haer. Klasjenere wae dao wiejer. Ich zörg veur eine kaoje borrel”.       “Des good jòng”. zagter, “dao haoj ich dich aan!”

Drie daag later ZU smörges tege mich: “Wètse weem hiê inne gezèt steit? Bekkers Frens! Dae is gister gestorve. Röstig ingeslaope, steiter biê. Hae weurtj zaoterdig begrave”.

LeiS

PAOSE

“Paose vreug, Paose laât,Paose heet de zomer aan zien gaât”

Ein aod versje det lang geleje bedachtj mòt zeen door simpel boreminse die erg aafhankelik wore van ’t waer en daodoor mèt allerlei wiêshede oppe proppe kwome. De beteikenis van dit versje is dudelik: Of Paose noê vreug of laat in ’t jaor vèltj, nao die daag  is ’t sjoeën waer neet wiêt mieër wèg.

In oze tiêd zeen wae wiêt aafgedwaaldj van de oorspronkelikke beteikenis van Paose. Want vraog de jeugd van alwiel wat mèt Paose herdachtj weurtj dan kònne ze allein mer de sjouwers ophale.

Mien aojers vertèldje mich det op Witte Doonderdig de klokke nao Roeëme vloge en det ze op Paosdaâg weer trök wore. Ze haje dan eikes mètgebrachtj die ze verstopdje tösse de jòng bleumkes. Die eikes wore gekleurdj. Neet in alle kleure vanne rèngelboog zoeëwie noê, mer ein bitje roeëd of broên gemaaktj door ze te verve mèt eunjesjale of  roeëdmoos

Inne noetste versie zeen de klokke vervange door eine Paoshaas. Neet hieël erg logisch, want wat heet eine haas noê mèt eikes te make? Mer goodgeluivig as wichter zeên mòsse heur ’t plezeer en de spanning neet aafpakke en bin ich zelf dèkker inne rol vanne paoshaas gekrope.

Sònnessmörges verstopdje ich ein aantal gekleurdje eikes achter struûkskes en bleumkes. Dao mochte de wichterkes dan nao gaon zeuke. As ein van heur ein eike haaj gevònje moster det bie mich of bie mien ega inlevere. En wae lagte det snel en stiekem weer trök op ein anger plekske. Die jòng niks inne gate en mer renne en zeuke. Bitje flauw van os, det waal.

Sòms dieë zich ein vreemdj versjiensel veur. ZU en ich tèldje van teveure de eikes die verstoptj woorte. En aan ’t inj van ’t spel loge d’r ein of mieër eikes te weinig in ’t meindje! Ein paar kieër d’n hieële hoof aafgezòchtj, mer niks te vinje. Te good verstoptj!

De daag net veur en net nao Paose stònge en staon noê nog steeds in ’t teiken van…eikes aete. Want dao ligge d’r mieër dan  twintjig oppe keuketaofel en ’t is zunj òm die wèg te goeëje. Dus aete tot ze dich de strot oet kome!  De commercie heet de lèste jaore toegeslage en noê weurtj ’t woord Paose gekoppeldj aan de meist oeteinloupendje zake.

Paosòntbijt, Paosbrunch, Paoslunch, Paosmêrtj, Paos-meubelshow, Paostoernooi, Paoskleure, Paos-taofellake, Paosbroeëd en Paosborrel.

Ich waer d’r ein bitje Paosmeug van.

 

LeiS

 

 

BLAOZE

Wae zoje nao ein show gaon van Hans Teewen. Volges miene zoon eine “kei-goje” conferencier. “Det weurtj lache geblaoze”, zagter ane taofel nog. Òngerweges nao ’t theater most ich almer aan det zinke dinke: “Det weurtj lache geblaoze!” Wat heet “blaoze” noê eigelik mèt “lache” te make? De kinst det weurdje net zoeë good wèglaote en dan steiter eigelik precies ’tzelfdje: “Det weurtj lache!”

Miene zoon haaj geliêk; het waas ein gooj veurstèlling; De hieële zaal haaj flink mòtte lache. Sòmmige moste de boêk vasthaoje en de ouge almer druuëgvriêve. Mer sangerdaags kwaam det zinke toch weer bie mich trök. En ich begost nao te dinke of det “blaoze” dèkker gebroêktj weurtj. En jaowaal! As men op ’t puntj steit lekker te gaon aete weurtj waal ins gezagdj: “Det weurtj smulle geblaoze!” Of asse door dikke mist mòst rieje zootse kinne zègge: “Det weurtj oppasse of oetkieke geblaoze”. Mer de kinst neet zègge: “Det weurtj slaope geblaoze!”  of: “Det weurtj zitte geblaoze!” Sjienbaar mòtter toch waal get mieër activiteit inzitte. Of get spannendsj.

De oetdrökking keumtj oete militaire waereldj.  Dao woorte vreuger völ aktiviteite (die de seldaote moste oetveure) door signale “geblaoze”. Beveurbieëldj op ein klaroen of ein trompet. Dao woort “reveille” geblaoze (tiêd òm op te staon dus) of “appél” geblaoze, as men de mansjappe snêl bie-ein woeëj rope. Tot op hede kinne wae nog de oetdrökking: “De aaftocht blaoze”. Det beteikentj det men d’r gein heil mieër in zuût òm wiejer te vechte want de nederlaag is in zicht. Het is dan wiês òm zich trök te trèkke. Sòms mòt ichzelf ouch nog ins de aaftocht blaoze. As ich weer ins bin blieve hange en ich van HEUR op miene sodemieter krieg. Pas geleje kwaam de oetdrökking waal hieël kort biê. Wae reje braaf laat heivers van ein fieëstje  toen wae van wiêt aaf ein zwei-jleecht zoge. Plies! Alcoholcontrole! “Det weurtj blaoze geblaoze”, zagt ZU. Die wist nog det ich almer haaj zitte zeuke nao de beteikenis van al det geblaos en pasdje det perfekt toe oppe situatie.Mèt mer éin pilske op kwaam ich d’r good van aaf en waastj gelökkig gein betale geblaoze.

LeiS

 

 

DE HELFT

Wat weurtj neet deurder de lèste tiêd?? Ondanks de aanlokkelikke aanbejinge  inne supermêrtj (één plus één gratis) raaktj de portemonnee almer sneller leêg. Tóch is neet álles kommer en kwel en heb ich zowaar de lèste tiêd éin pluspeuntje kònne òntdèkke..

Bie mich inne keuke hingtj ein rol keukepepeêr. Des ein zaocht pepeerke òm van alles mèt aaf te vaege aster örges get geknoeëdj is. Beveurbieëldj get sop of ein kwekske majjenaes. Mer de kinst d’r ouch dien eige naas in snoéve. De zootst d’r eventueel ouch dien sjoon mèt kònne poetse.

Van zoeën rol kònse gemèkkelik ein stökske aafsjeure òmdet d’r òm de 25 centimaeter ein perforatiestrook is aangebrachtj. Vrieët henjig, Mer ouch verkwistendj! Want asse de geknoeëdje koffie hebst opgevaegdj ister pas ein tieëndje van ’t pepeerke gebroêktj mer weurtj ‘t toch sònger nao te dinke wèggegoeëdj.

Det mòtte miieër rminse òntdèktj hebbe en d’r get aan hebbe wille doôn want op eine goje daâg merkdje  ich det de rol döbbel zoeë dèk geperforeerdj waas!! En det ich dus twieë kieër zoeëvöl stökskes keukepepeêr kost gebroêke!! Nog mer de helft zoeë groeët en toch aeve broêkbaar. Hulde veur dees oetvinjing!! De helft dus!  Euveral de helft van!! De helft minder auto’s oppe weeg, de helft minder calorieje, de helft minder aafvâl, de helft minder ruzie, de helft minder rotzooj inne locht, de helft minder politieke pertieje, de helft….enz.

Allein, woeë neet op te bezunige vèltj….is mien wederhelft!

LeiS

 

Kaïn en Abel

In ’t begin schiep God hemel en aarde. Zoeë steit ’t inne bijbel. Wannieër det begin waas wete wae neet en wie d’r det precies gedaon heet wete wae ouch neet;  Ze wore d’r inins allebei.Hae zat ouch twieë minse op dae waereldj; ein men-ke en ein vrouke die de name Adam en Eva krege. Wat mich betreftj sjoeën name en ouch degelikke, want in oze tiêd drage doezendje minse dezelfdje name nog steeds.

Adam en Eva krege twieë wichter, Kaïn en Abel. Twieë zeuns dus. Die koste deindanger neet zoeë good lieje en al drek sloop de ruzie en de jaloersigheid de waereldj in. Zoeë erg det Kaïn zien breurke in ein driftbui  ein köpke kleiner maakdje. Wie det toen wiejer is gegange???? In eder geval neet op ein nateurlikke meneer. Want wie most Kain naokomelinge kriege aster geine vrouwelik persoeën besjikbaar waas? Babytjes kome neet oete locht valle. De einige meugelikheid is det Kaïn “het” mèt zien moder gedaon heet….

Toen eme van Jehova dae op eine zaoterdigmiddig mèt kinjerwage én vrouw ane deur stòng. lagt ich hum dit gevâl veur. Hae waas dudelik verrastj mer reageerdje toch mèt de volgendje opmerking :“Zo dicht bij de volmaaktheid kon dat nog” meneer, zagt hae en waas toen tamelik snêl de hook òm.

LeiS